Ayvacık’ta Sessiz Karar: O Alan Artık Koruma Altında!

Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine bağlı Bademli Köyü sınırlarında yer alan Coşkun Tepe Höyüğü ve çevresine ilişkin önemli bir karar alındı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Çanakkale Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 29 Haziran 2026 tarihli toplantısında alınan karar, bölgedeki taşınmazları ve gelecekte yapılabilecek faaliyetleri doğrudan etkileyecek nitelikte.

Kararın detayları ilk bakışta teknik gibi görünse de, bölge halkı ve yatırımcılar açısından önemli sonuçlar doğurabilecek gelişmeler içeriyor. Özellikle sit alanı derecelerinin yeniden belirlenmesi, “Şimdi ne olacak?” sorusunu beraberinde getirdi.

KARAR NASIL ALINDI? SÜREÇ NE ZAMAN BAŞLADI?

Söz konusu alan aslında yeni değil. Coşkun Tepe Höyüğü, ilk olarak 2007 yılında 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmişti. Ancak yıllar içinde yapılan yeni incelemeler ve saha çalışmaları, alanın yeniden değerlendirilmesini gündeme getirdi.

2025 ve 2026 yıllarında alınan ara kararlarla birlikte, bölgenin sınırlarının sayısallaştırılması ve yeniden incelenmesi süreci başlatıldı. Kurul üyeleri tarafından yapılan yerinde incelemeler, uzman raporları ve kurum görüşleri doğrultusunda nihai karar 29 Haziran 2026 tarihinde verildi.

HANGİ ALANLAR ETKİLENDİ? DETAYLAR NE SÖYLÜYOR?

Alınan karara göre; Ayvacık ilçesi Bademli Köyü sınırlarında yer alan ve farklı parselleri kapsayan geniş bir alan yeniden düzenlendi. Özellikle 124 ada 7 parsel ve çevresinde yapılan incelemelerde önemli arkeolojik bulgulara rastlandığı belirtildi.

Bu bulguların, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunması gereken nitelikte olduğu ifade edildi. Bu nedenle söz konusu alanın bir bölümü 1. derece, bir bölümü ise 3. derece arkeolojik sit alanı olarak yeniden tescillendi.

1. VE 3. DERECE SİT NE ANLAMA GELİYOR?

Bu noktada en çok merak edilen konu ise sit derecelerinin ne anlama geldiği oldu.

derece arkeolojik sit alanları, en sıkı koruma altındaki bölgeler olarak biliniyor. Bu alanlarda yapılaşmaya neredeyse tamamen izin verilmiyor. 3. derece sit alanlarında ise kontrollü kullanım söz konusu olabiliyor.

ŞİMDİ NE OLACAK? YENİ SÜREÇ BAŞLIYOR

Alınan karar yalnızca tescil ile sınırlı değil. Bundan sonraki süreçte bölge için “Koruma Amaçlı İmar Planı” hazırlanacak.

Bu plan tamamlanana kadar ise geçiş dönemi koruma esasları ve kullanım şartları uygulanacak. Yani bölgedeki her türlü faaliyet, belirli kurallar çerçevesinde yürütülecek.

Uzmanlara göre bu süreç, hem tarihi mirasın korunması hem de bölgenin kontrollü gelişimi açısından kritik öneme sahip.

Kurulun aldığı kararla birlikte, daha önce tek parça olarak değerlendirilen alan artık farklı derecelerde koruma statüsüne ayrıldı. Yani bazı bölgelerde tam koruma uygulanırken, bazı alanlarda sınırlı kullanım imkanı doğabilecek.

Bu durum, hem arkeolojik çalışmaların kapsamını genişletecek hem de bölgedeki kullanım dengelerini yeniden şekillendirecek.

Ayvacık’ta alınan bu kararın etkileri ise önümüzdeki dönemde daha net ortaya çıkacak.