Dünya hızla dönerken ve "fast food" kavramı her geçen gün daha da sıradanlaşırken, İstanbul’un bir köşesinde mutfak disiplini ve sabır ön plana çıkıyor. New York’un ikonik lezzeti pastrami, İstanbul’un damak tadıyla harmanlanarak bir sokak lezzetinden çok, bir "zanaat ürününe" dönüşmüş durumda. Artık mesele sadece bir sandviç yemek değil; iki hafta boyunca emek verilen bir sürecin son dakikasına şahitlik etmek.

İstanbul gastronomi sahnesinde son yıllarda yükselen bu "premium sokak lezzeti" akımı, aslında tüketicinin nitelikli ürün arayışının bir sonucu. Özellikle Suadiye hattında bu akımın öncülüğünü üstlenen RUB Street Food & BBQ gibi adresler, misafirlerine bir öğünden fazlasını; titizlikle işlenmiş bir hikayeyi sunuyor. Peki, bir dilim et nasıl olur da şehrin en çok konuşulan lezzetine dönüşür?

14 Günlük Bekleyişin Perde Arkası

Bir pastraminin yolculuğu, sanıldığından çok daha çetrefilli. Mutfaktaki süreç, etin yaklaşık iki hafta boyunca özel bir salamura karışımında bekletilmesiyle başlıyor. Bu aşama, lezzetin dokulara işlemesi için hayati önem taşıyor.

Ancak iş burada bitmiyor; salamuradan çıkan etler 48 saat boyunca dinlendirilerek tütsüleme aşamasına hazırlanıyor.

Modern mutfak tekniklerinin geleneksel dokunuşlarla birleştiği bu noktada, devreye Japon Kamado ızgaraları giriyor. Seramik kaplı bu özel fırınlarda, odun ateşinin dumanıyla saatlerce yıkanan etler, o karakteristik aromasına kavuşuyor.

Sıcaklık ve nem kontrolünün bir saniye bile aksatılmadığı bu süreçte, etin dışındaki özel baharat karışımı (rub) adeta bir zırh gibi lezzeti içeriye hapsediyor. Son dokunuş ise breze yöntemiyle yapılan fırınlama; sonuç ise ağızda dağılan, dumanı üzerinde bir sanat eseri.

Katkısız Umami: Soslardan Ekmeklere El Emeği

Bu yeni nesil gastronomi anlayışının en etkileyici yanı, sadece ana ürüne değil, yan ürünlere de aynı özenin gösterilmesi. Modern mutfakta "umami" tadı genellikle kimyasal katkılarla aranırken, İstanbul’un bu yeni duraklarında her şey doğal süreçlerle ilerliyor.

Turşular mutfakta kuruluyor, soslar özel reçetelerle hazırlanıyor ve sandviçin taşıyıcı kolonu olan ekmekler her gün taze fırınlanıyor. Bu "her şeyi biz yapıyoruz" mottosu, endüstriyel gıdadan yorulan şehir insanı için gerçek bir kaçış noktası yaratıyor.

Mahalle sıcaklığıyla birleşen bu profesyonel yaklaşım, premium sokak lezzetlerini sadece bir trend değil, kalıcı bir kültüre dönüştürüyor.

Bu Değişim Ne Anlatıyor?

İstanbul’da pastrami ve corned beef gibi ürünlerin yükselişi, sokak lezzetlerinin artık "ucuz ve hızlı" imajından sıyrılıp "kaliteli ve karakteristik" bir kimliğe büründüğünü kanıtlıyor. İnsanlar artık hikayesi olan, hazırlık aşamasında emek harcanan ve şeffaf mutfaklarda hazırlanan gıdayı tercih ediyor.

Kadıköy ve Suadiye hattında gelişen bu dalga, şehrin diğer noktalarına da sıçrayacak gibi görünüyor. Eğer siz de sıradan bir öğlen yemeği yerine, iki haftalık bir emeğin sonucunu tatmak istiyorsanız, İstanbul’un bu yeni lezzet rotalarını keşfetmek için daha fazla beklemeyin.

Gastronomi dünyası ile dijital kültürün dinamikleri sık sık birbiriyle kesişiyor ancak bazen bu kesişim noktaları, beklenmedik duygusal patlamalara sahne olabiliyor. Dünyaca ünlü gurme Vedat Milor, X (eski adıyla Twitter) hesabı üzerinden yaptığı son paylaşımla tam da böyle bir fırtınanın merkezinde yer aldı.

Gittiği mekanları ve tattığı lezzetleri kendine has entelektüel üslubuyla takipçilerine aktaran Milor, bu kez her zamanki gibi bir restoran tavsiyesi vermek istedi. Ancak tabağındaki yemeğin cinsi ve onu tasvir ediş biçimi, takipçileri arasında büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Şairane Bir Tasvir mi, Acı Bir Gerçeklik mi?

Olayın çıkış noktası, Vedat Milor’un büyük bir iştahla kaleme aldığı o satırlar ve videosuydu. Ünlü gurme, paylaşımında şu ifadeleri kullandı: "Mevsimin son süt kuzusunu yakaladık. Odun ateşinde ağır ağır pişmiş ve kendi suyuyla lezzetlenmiş. Kokusu bile insanı inanılmaz etkiliyor. Bu gizli kalmasını istediğim mekanı siz de duymamış olun lütfen."

Gastronomi literatüründe "süt kuzusu", etinin yumuşaklığı ve kendine has dokusu nedeniyle sıkça övülen özel bir kavramdır. Ancak modern toplumda hayvan hakları bilincinin artmasıyla birlikte, tabağa gelen yemeğin mutfağa girmeden önceki yaşam döngüsü giderek daha fazla sorgulanır hale geldi. Vedat Milor'un yemeği sanatsal bir dille övmesi, beklendiği gibi mekana dair merak uyandırmak yerine çok sert bir sosyal medya tepkisi ile karşılaştı.

Sosyal Medyadan Yükselen Etik İtirazlar: "Kuzum Diye Sevdiğimiz..."

Kullanıcılar, masumiyetin simgesi olan kuzu kelimesi ile odun ateşinde pişmek gibi kavramların yan yana gelmesini sert bir dille eleştirdi. Bir kullanıcının gösterdiği tepki, tartışmanın duygusal ağırlığını net bir şekilde ortaya koyuyordu: "Yediğiniz kuzu, adı üstünde kuzu, hani insanların kendi yavrularını 'kuzum' diye sevdikleri gerçek kuzu bu, bu kişi. Onun o güzel boynunu nasıl kesersiniz, onun cesedini nasıl ağzınıza götürürsünüz be.."

Bu tepki aslında tekil bir öfke patlaması değildi. İnsanların sevgi dili olarak kullandıkları bir kelimenin, bir damak zevki uğruna metalaştırılması birçok kişide benzer bir kırılma yarattı. Eleştiriler sadece duygusal bir çerçevede kalmadı; aynı zamanda güçlü ahlaki temellere de dayandırıldı.

Gurmelik mi, Erken Kesilmiş Bir Vicdan mı?

Bir başka X kullanıcısı, konuyu doğrudan ahlaki bir probleme taşıyarak tartışmayı derinleştirdi: "Daha annesinin sütüne muhtaç bir hayvanı sırf damak zevki için öldürüp yemeyi normal görmen bana ciddi anlamda ahlaki bir problem gibi geliyor. Gizli kalması iyi olur gerçekten… çünkü anlatılan şey gurmelikten çok, vicdanın erken kesilmiş hali gibi duruyor."

Bu vurucu yorum, tabağın ardındaki acı gerçeği okuyucunun yüzüne çarpıyordu. Henüz anne sütünden kesilmemiş, hayata yeni gözlerini açmış bir canlının sadece daha yumuşak bir et sunması sebebiyle hayattan koparılması, "vicdanın erken kesilmesi" gibi oldukça güçlü bir metaforla eleştirildi.

Yeni doğmuş bir yavruyu yeme fikrinin yarattığı vicdani rahatsızlık, "Süt Kuzusu... Henüz anasından süt emen, daha gözleri bile tam açılmamış minicik bir yavruyu şairane övmek... Bu ne coşku… Yok hiç iştahım açılmadı. Aksine vicdanım sızladı, midem bulandı" şeklindeki yorumlarla desteklenerek büyüdü.

Sürüye Dalan Kurt": Tepkilerin Arasındaki İronik Sesler

Elbette sosyal medyanın çok sesli yapısı, daha farklı tonlardaki yorumları da beraberinde getirdi. Kimi takipçiler, durumu daha mizahi bir dille ele almayı tercih etti. Milor'un bilgi birikimine atıfta bulunan bir takipçisi, durumu şu sözlerle ti'ye aldı: "İlber baba böyle beslense belki daha uzun yaşardı. Afiyet olsun da sürüye dalan kurt gibisin Vedoş baba, kuzu neslini tükettin tek başına. Bu ülkenin turizm kültür bakanı olması gereken adamı gurme diye pasifleştirenler utansın. Seviyoruz seni."

Sonuç olarak Vedat Milor'un bu masumane görünen restoran paylaşımı, toplumun değişen değer yargılarını ve gastronominin etik sınırlarını tartışmaya açan sosyolojik bir vakaya dönüştü. Lezzet peşinde koşarken neleri normalize ettiğimiz sorusu, belli ki uzun bir süre daha dijital masalarımızda tartışılmaya devam edecek.

Tarihi kayıtlara göre nişasta ve su karışımından elde edilen ince yufkaların sütle buluşmasıyla ortaya çıkan bu tatlı, hafif yapısı sayesinde ağır şerbetli tatlılara alternatif olarak görülüyor. Ramazan ayında artan talep, güllacı pastanelerin ve ev mutfaklarının en çok hazırlanan tatlıları arasına taşıyor.

1489 YILINDA SARAYA SUNULAN İLK GÜLLAÇ

Güllaçla ilgili bilinen en eski yazılı kayıtlardan biri 1489 yılına dayanıyor. Rivayete göre Kastamonulu bir aşçı olan Kastamonulu Ali tarafından saraya sunulan “güllü aş” zamanla bugünkü adını aldı. İlk versiyonunda nişasta ve sudan yapılan hamurun sac üzerinde pişirilmesiyle ince yapraklar elde ediliyor, ardından sütlü şerbetle ıslatılarak padişaha ikram ediliyordu.

Hafifliği sayesinde sarayda beğeni kazanan tatlı, kısa sürede halk arasında da yaygınlaştı. Şerbetli ve ağır tatlıların aksine mideyi yormayan yapısı, özellikle uzun süren açlık sonrası tercih edilmesini sağladı. Günümüzde de aynı temel teknik korunurken, içerik kişisel tercihlere göre zenginleştirilebiliyor.

ÇANAKKALE’DE USTASINDAN GÜLLAÇ TARİFİ

Ramazan öncesinde güllaç hazırlıkları hız kazanırken, Çanakkale’de faaliyet gösteren Dardanos Mutfak Akademisi’nde geleneksel tarifler uygulamalı olarak anlatılıyor. Akademinin asistan şeflerinden Emre Usta, güllacın hem tarihini hem de yapım aşamasındaki kritik detayları paylaştı.

Usta, güllacın adının “güllü aş” ifadesinden geldiğini belirterek, zaman içinde kelimenin dönüşerek bugünkü halini aldığını ifade etti. İlk dönemlerde elde kalan nişastalı yufkaların sütle değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkan tatlının, saray mutfağında beğenilmesiyle yaygınlaştığını aktaran Usta, yapım sürecinin aslında oldukça sade olduğunu vurguladı.

GÜLLACIN PÜF NOKTASI: SÜTÜN SICAKLIĞI

Güllaç yapımında en kritik unsurun süt sıcaklığı olduğuna dikkat çekiliyor. Uzmanlara göre kaynatılan sütün yufkaların üzerine çok sıcak şekilde dökülmesi, hamurlaşmaya neden oluyor. Bu da tatlının istenmeyen bir kıvam almasına yol açıyor. Öte yandan sütün fazla soğuk olması durumunda ise yufkalar yeterince yumuşamıyor ve sert bir yapı ortaya çıkıyor.

İdeal sıcaklığın “eli yakmayacak” derecede olması gerektiği belirtiliyor. Yaklaşık 40-50 derece aralığındaki süt, yufkaların dengeli şekilde yumuşamasını sağlıyor. Bu ayrıntı, güllacın kıvamını doğrudan etkileyen en önemli faktör olarak gösteriliyor.

Ayrıca tatlı hazırlanırken katlar arasına eklenen malzemeler de lezzeti belirliyor. Geleneksel tarifte yalnızca süt ve şeker kullanılırken, günümüzde ceviz, fındık, nar taneleri ve vanilya gibi aromalar da tercih ediliyor.

KURUYEMİŞ KULLANIMINDA ZAMAN UYARISI

Güllaçta kuruyemiş kullanılacaksa tüketim süresi de önem taşıyor. Uzmanlar, sütlü bir tatlı olduğu için kuruyemişlerin zamanla sıvıyı çekerek kararmaya neden olabileceğini belirtiyor. Bu nedenle kuruyemişli güllacın en geç bir gün içinde tüketilmesi tavsiye ediliyor.

Tatlı sade hazırlanacaksa raf ömrü biraz daha uzayabiliyor. Ancak en ideal lezzetin, yapıldığı gün elde edildiği ifade ediliyor. Özellikle iftar sonrası servis edilen güllacın birkaç saat dinlendirilmesi, tatların birbirine daha iyi geçmesini sağlıyor.

RAMAZAN SOFRALARINDA HAFİF TERCİH

Uzun süreli açlığın ardından ağır şerbetli tatlılar yerine daha hafif seçenekler tercih ediliyor. Güllaç, ani şeker yüklemesi yapmadan tatlı ihtiyacını karşılaması nedeniyle Ramazan sofralarında özel bir yere sahip. Sütlü yapısı sayesinde hem ferahlatıcı hem de doyurucu bir alternatif sunuyor.

Geçmişten günümüze uzanan köklü tarihi, pratik hazırlanışı ve hafif lezzetiyle güllaç, bu Ramazan’da da sofralardaki yerini koruyor. Saray mutfağından bugünün evlerine taşınan bu geleneksel tatlı, yüzyıllardır değişmeyen sade formülüyle dikkat çekmeye devam ediyor.

Evde yapılan Ramazan pidesi hem ekonomik hem de pratik olmasıyla dikkat çekiyor. Az malzeme ile hazırlanabilmesi ve kişisel damak zevkine göre şekillendirilebilmesi, bu tarifi daha da popüler hale getiriyor.

EVDE RAMAZAN PİDESİ YAPMANIN AVANTAJLARI

Ev yapımı Ramazan pidesinin en önemli avantajlarından biri, içerdiği malzemelerin tamamen kontrol edilebilir olması. Hazır ürünlerde bulunabilen koruyucu veya katkı maddeleri kullanılmadan hazırlanan pideler, doğal lezzetiyle öne çıkıyor. Ayrıca sıcak servis edilmesi, pidelerin aromasını ve yumuşaklığını artırıyor.

RAMAZAN PİDESİ TARİFİ İÇİN GEREKLİ MALZEMELER

Evde pide yapmak isteyenler için gereken malzemeler oldukça sade ve ulaşılabilir. Temel hamur için süt, su, instant maya, sıvı yağ, şeker, tuz ve un kullanılıyor. Üzerine sürülen yumurta sarısı, yoğurt ve sıvı yağ karışımı ise pidelere parlak ve kızarmış bir görünüm kazandırıyor. Susam ve çörek otu ise hem görsel hem de lezzet açısından önemli detaylar arasında yer alıyor.

Az malzemeyle hazırlanabilmesi, bu tarifin en çok tercih edilen özelliklerinden biri olarak öne çıkıyor.

RAMAZAN PİDESİ NASIL YAPILIR? ADIM ADIM HAZIRLIK SÜRECİ

Tarifin ilk aşamasında ılık su, süt, şeker ve maya karıştırılarak mayanın aktif hale gelmesi bekleniyor. Yaklaşık beş dakika sonra sıvı yağ, tuz ve un eklenerek yumuşak kıvamlı bir hamur elde ediliyor. Hamurun sert olmaması, pidelerin iç dokusunun yumuşak kalmasını sağlıyor.

Yoğrulan hamur, üzeri örtülerek yaklaşık 45 dakika dinlendiriliyor. Bu süreçte hamur kabararak daha hacimli bir yapı kazanıyor. Ardından hamur iki eşit parçaya bölünerek yağlı kağıt serilmiş tepsi üzerine alınıyor. Elinize yapışan hamuru şekillendirirken elinizi hafifçe yağlamak işlemi kolaylaştırıyor.

Tepsi mayası için yarım saat daha bekletilen hamura klasik pide şekli veriliyor. Üzerine hazırlanan yumurta sarısı, yoğurt ve sıvı yağ karışımı sürülerek susam ve çörek otu serpiştiriliyor. Önceden ısıtılmış 200 derece fırında üzeri kızarana kadar pişirilen pideler, sıcak servis için hazır hale geliyor.

PÜF NOKTALARIYLA YUMUŞACIK VE ÇITIR PİDELER

Evde yapılan Ramazan pidesinin başarılı olması için birkaç önemli detaya dikkat edilmesi gerekiyor. Hamurun çok sert olmaması ve yeterince mayalanması, iç dokunun yumuşak kalmasını sağlıyor. Fırına vermeden önce üzerine sürülen sos karışımı ise hem renk hem de lezzet açısından büyük fark yaratıyor.

Fırının önceden ısıtılmış olması, pidelerin dış yüzeyinin hızlıca kızarmasına yardımcı oluyor. Ayrıca hamurun üzerine şekil verirken bastırma işleminin nazik yapılması, kabaran dokunun korunmasını sağlıyor.

RAMAZAN AYINDA EV YAPIMI TARİFLERE İLGİ ARTIYOR

Ramazan yaklaşırken özellikle evde yapılabilecek geleneksel tariflere olan ilgi her geçen gün artıyor. Hem ekonomik hem de sağlıklı olması nedeniyle tercih edilen ev yapımı pideler, iftar sofralarında sıcak ekmek keyfi yaşamak isteyenler için ideal bir seçenek sunuyor.

Geleneksel ve kaliteli pastırmanın ana hammaddesi dana etidir. Özellikle but (sırt, antrikot, bonfileye yakın bölümler) tercih edilir. Dana eti çayırlarda beslenmişse olağanüstü bir lezzet ortaya çıkar.

Koç ve keçi eti, tarihsel olarak bazı yörelerde denenmiş olsa da günümüzde premium pastırmada tercih edilmez. Dana eti, lif yapısı ve yağ dengesi sayesinde hem kurutmaya hem çemenle olgunlaşmaya en uygun ettir.

Bu noktada üç şehir de dana eti kullanır; fark, etin kalitesi, eti işleme ve kurutma yaklaşımında başlar.

Yapım Tekniği: Aynı Yol, Farklı Yorumlar

Pastırmanın klasik üretim süreci 4 ana aşamadan oluşur:

Tuzlama: Et, kaya tuzu ile kaplanır. Amaç hem lezzet hem de suyun çekilmesi.

Yıkama & Dinlendirme: Fazla tuz arındırılır, et dinlenmeye bırakılır.

Kurutma: En kritik aşama. İklim burada belirleyici olur.

Çemenleme: Sarımsak, çemen otu tohumu ve kırmızı biberle yapılan karışım sürülür, ardından ikinci bir olgunlaşma başlar.

Pastırma ortalama 25–35 gün içinde tüketime hazır hale gelir. Ancak gerçek ustalar pastırmayı “takvimle değil, dokunarak” kontrol eder.

Kayseri Pastırması

Kayseri Pastırması: Güçlü, Sert, Uzun Ömürlü

Kayseri pastırması denince akla ilk gelen özellik sertlik ve yoğun aromadır.

Sertlik / Yumuşaklık: Diğerlerine göre daha serttir ama standart bir lezzeti vardır. Hemen hemen herkesin damak tadına hitap eder. 

Lezzet: Çemen aroması baskındır, sarımsak belirgindir.

Dayanıklılık: En uzun ömürlü pastırmadır. Doğru koşullarda haftalarca bozulmaz.

Teknik: Soğuk ve kuru iklim avantajıyla uzun kurutma yapılır.

Fiyat: Genellikle piyasadaki en pahalı pastırmalardan biridir.

Kayseri pastırması “ince kes, az ye” mantığıyla tüketilir; tok bir aroması vardır.

Afyon Pastırması: Dengeli ve Yumuşaktır. 

Afyon pastırması, Kayseri’ye göre daha yuvarlak bir karakter sunar. Yağ oranı biraz daha fazladır; bu da pastırmaya ayrı bir aroma katar. Tabi Afyon pastırmasının 2025 yılında Avrupa Birliğinden coğrafi işaret tescili aldığını hatırlatalım. 

Sertlik / Yumuşaklık: Orta-yumuşak.

Lezzet: Çemen daha dengelidir, et tadı öne çıkar.

Dayanıklılık: Orta seviyededir.

Teknik: Kurutma süresi daha kontrollüdür, aşırı sertlik istenmez.

Fiyat: Kayseri’ye göre genelde daha ulaşılabilirdir fiyatlarla raflarda yerini alır.

Afyon pastırması, sandviçte, yumurtada ve sıcak tüketimde daha uyumludur.

Kastamonu Pastırması: Zarif ve Et Odaklıdır.

Kastamonu pastırması sessiz ama iddialı bir lezzettir. Etin tadı beslenme şeklinden kaynaklandığı söylense de zirvede ağızda erimesidir. Özellikle Ilgaz ve Tosya bölgesi butik üretimin kalesidir. En büyük farkı, etin kesim şekli ve kurutma yöntemidir. Kastamonu pastırması el ile kesilir ve bu da etin lif yapısını bozmaz. 

Sertlik / Yumuşaklık: En yumuşak yapı genelde buradadır.

Lezzet: Çemen geri plandadır, etin doğal tadı baskındır.

Dayanıklılık: Daha kısa ömürlüdür, erken tüketilmesi tavsiye ediliyor. 

Teknik: Nemli iklim nedeniyle daha kısa kurutma, dikkatli havalandırma yapılır.

Fiyat: Bölgesel üretim nedeniyle değişkendir, iyi ustanın ürünü pahalı olabilir. Butik üretim yapanlardan satın alınan pastırmanın fiyatı biraz daha pahalı olabiliyor. 

Kastamonu pastırması “gurme” damaklara hitap eder.

Çemen Kalitesi Neyi Değiştirir?

Çemen, pastırmanın kimliğidir.

Kaliteli çemen: Etin aromasını bastırmaz, onu taşır.

Fazla sarımsak: Lezzeti öldürür. Tıpkı sucukta olduğu gibi.

Bayat çemen: Ekşi tat bırakır ve pastırmayı hızla bozar.

İyi pastırmada çemen, kokudan önce iştah açar.

Pastırma Hangi Mevsimde Yapılır?

Geleneksel olarak sonbahar – erken kış pastırması en makbulüdür.

Soğuk, kuru hava doğal kurutma sağlar.

Yaz pastırması yapılabilir ama kontrollü ortam (soğuk hava deposu) gerekir.

Eğer seçme şansınız varsa Kasım–Aralık üretimi pastırmayı tercih edin.

Saklama: Buzdolabı mı, Oda Sıcaklığı mı?

Kısa süre: Serin, hava alan ortamda (bez torba)

Uzun süre: Buzdolabında, kağıda sarılı şekilde

Asla: Naylon poşette hiç bir zaman pastırma saklamayın; hatta çok kısa süre bile olsa tutmayın. Pastırma kesildikten sonra 7–10 gün içinde tüketilmelidir. Bütün halde bu süre uzar.

Evde Pastırma Yapılır mı?

Evet, ama sabır ister. En büyük riskler:

Nem kontrolü

Küf oluşumu

Yanlış tuz oranı

Evde denemek isteyenler küçük parça ile başlamalı.

Sonuç: Afyon mu, Kayseri mi, Kastamonu mu?

Yoğun aroma ve dayanıklılık: Kayseri

Denge ve yumuşaklık: Afyon

Et tadı ve zarafet: Kastamonu

Lezzet odaklı bakıldığında “en iyi” pastırma, damak zevkine göre değişir. Sert ve güçlü mü, yumuşak ve rafine mi? Uzun süre dayansın mı ? Pastırma tam da bu yüzden yaşayan bir kültürdür..

Piyasada pastırmanın yağ oranına göre fiyatları değişebiliyor. Güncel kalması için fiyatları euro ile de verelim. 

Bugünün fiyatlarıyla Kayseri pastırmanın kilosu değişkenlik göstermekle birlike kilosu 2.280 lira ile 3.000 lira arasında. (yaklaşık 55 euro)

Afyonkarahisar'ın pastırması ortalama 3.000 lira civarında (yaklaşık 55 euro)

Kastamonu pastırması 3.300 liradan başlıyor; yerine göre 3.500 liraya kadar çıkabiliyor. (yaklaşık 65 euro)

Editörün Notu:

İyi güzel de birini seçecek olsak, hangisi için paraya kıymalıyız diyorsanız hemen fikir vereyim. Eğer klasik bir kahvaltı lezzeti ve standart bir kalite arıyorsanız Kayseri sizi mutlu eder. Yoğun et tadı ve yağlı doku seviyorsanız size Afyonı pastırmasını öneririm; ancak "ben pastırmanın gurme halini, en doğalını ve ağızda eriyenini istiyorum" diyorsanız kesinlikle Kastamonu pastırmasını tercih etmelisiniz. Kastamonu pastırmasını tercih ederken, fabrikasyon değil el emeğini almayı ihmal etmeyin. Aradaki fark sizi şaşırtacaktır.