Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Çanakkale Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 27 Ocak 2026 tarihli toplantısında, Ayvacık ilçesine bağlı Kocaköy köyü sınırlarında yer alan kaya mezarıyla ilgili önemli bir karar alındı. 2025 yılı içerisinde yürütülen bilimsel yüzey araştırmaları sırasında tespit edilen arkeolojik buluntu, yapılan değerlendirmelerin ardından I. Derece Arkeolojik Sit olarak tescillendi. Karar, hem bölgenin kültürel mirasının korunması hem de arkeolojik çalışmalar açısından dikkat çekici gelişmeler arasında yer aldı.
YÜZEY ARAŞTIRMASINDA ORTAYA ÇIKTI
Söz konusu kaya mezarı, Prof. Dr. Oğuz Koçyiğit başkanlığında gerçekleştirilen “Gülpınar/Smintheion Kırsalı ve Tuzla (Samnioeis) Çayı Deltası Geç Antik-Bizans Yerleşimleri” konulu yüzey araştırması sırasında tespit edildi. Araştırmalar, Ayvacık kırsalındaki geç antik dönem yerleşimlerine ışık tutmayı amaçlarken, elde edilen bulgular arasında kaya mezarının da yer aldığı bildirildi.
Çanakkale Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından hazırlanan uzman raporunun kurul gündemine alınmasının ardından, ilgili kurumların görüşleri de değerlendirmeye dahil edildi. Faaliyetleri etkilenebilecek kamu kurumlarının ilettiği görüşlerde, kaya mezarının tescil edilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı ifade edildi.
I. DERECE ARKEOLOJİK SİT KARARI ALINDI
Kurul tarafından yapılan incelemeler sonucunda, Ayvacık Kocaköy’de özel mülkiyete ait tarla niteliğindeki ve kısmen 235 ada 20 parsel numaralı taşınmaz sınırları içerisinde bulunan kaya mezarının 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 6. maddesinde belirtilen kriterleri taşıdığı belirlendi. Bu doğrultuda alanın I. Derece Arkeolojik Sit olarak tescil edilmesine karar verildi.
Alınan kararla birlikte, sit alanının sınırlarını gösteren 1/2000 ölçekli koordinatlı harita ve tescil fişi de uygun bulundu. Bu kapsamda ilgili tapu müdürlüğüne, söz konusu parselin tapu kütüğünün beyanlar hanesine “Bir kısmı I. Derece Arkeolojik Sitte kalmaktadır.” şeklinde kayıt düşülmesi yönünde talimat verildi.
GEÇİŞ DÖNEMİ KORUMA ESASLARI BELİRLENDİ
Kurul kararında, sit alanı için koruma amaçlı imar planı hazırlanıp onaylanıncaya kadar uygulanacak Geçiş Dönemi Koruma Esasları ve Kullanma Şartları da yer aldı. Buna göre, belirlenen kuralların üç yıl süreyle geçerli olacağı bildirildi. Bu süreçte alanın korunmasına yönelik uygulamalar, belirlenen esaslar doğrultusunda yürütülecek.
Geçiş dönemi uygulamaları kapsamında, arkeolojik değer taşıyan bölgede yeni yapılaşma ve fiziki müdahaleler belirli kurallara bağlanırken, alanın mevcut arkeolojik dokusunun korunmasına öncelik verileceği belirtildi. Böylece hem bilimsel çalışmaların sürdürülmesi hem de kültürel mirasın korunması hedefleniyor.
GÜVENLİK ÖNLEMLERİ İÇİN TALİMAT VERİLDİ
Kurul kararında ayrıca, I. Derece Arkeolojik Sit sınırları içerisinde kalan alanla ilgili gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması gerektiği ifade edildi. Bu kapsamda ilgili kolluk kuvvetleri ve yerel idarelerin koordinasyon içinde çalışarak alanın korunmasına yönelik önlemler alması kararlaştırıldı.
Alınan karar doğrultusunda, sit alanında izinsiz kazı veya müdahalelerin önlenmesi için denetimlerin artırılması bekleniyor. Arkeolojik alanların korunmasına yönelik bu tür uygulamalar, bölgedeki tarihi değerlerin gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.
BÖLGENİN ARKEOLOJİK POTANSİYELİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Ayvacık ve çevresi, özellikle Smintheion Antik Kenti ve çevresindeki arkeolojik alanlarla bilinirken, son yüzey araştırmalarında tespit edilen kaya mezarı bölgenin tarihsel zenginliğini bir kez daha gündeme taşıdı. Uzman raporları doğrultusunda alınan sit kararıyla birlikte, Kocaköy kırsalında yer alan arkeolojik bulguların bilimsel açıdan daha detaylı incelenmesinin önü açıldı.
Yorumlar
Kalan Karakter: