Emekli bayram ikramiyesinin tutarının net asgari ücretin yarısına sabitlenmesini öngören kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine sunuldu. Teklif, mevcut uygulamada sabit rakam üzerinden belirlenen ikramiye sisteminin değiştirilmesini ve her yıl ekonomik koşullara göre otomatik güncellenen bir yapıya kavuşturulmasını amaçlıyor.
Düzenleme, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun ek 18’inci maddesinde değişiklik yapılmasını içeriyor. Mevcut maddede yer alan “4.000’er TL” ibaresinin, “cari yıl için belirlenen net asgari ücret tutarının yarısı kadar” şeklinde değiştirilmesi teklif ediliyor.
2018’DEN 2026’YA İKRAMİYE TUTARLARI NASIL DEĞİŞTİ?
Emekli bayram ikramiyesi uygulaması 2018 yılında başladı. İlk olarak 1.000 TL olarak ödenen ikramiye, sonraki yıllarda kademeli artış gösterdi.
Yıllara göre ödenen tutarlar şu şekilde gerçekleşti:
2018–2020: 1.000 TL
2021–2022: 1.100 TL
2023: 2.000 TL
2024: 3.000 TL
2025: 4.000 TL
2026 için kamuoyunda dile getirilen tutar: 5.000 TL
Genel gerekçede, ikramiye tutarının yıllar içinde artırılmasına rağmen enflasyon ve döviz karşısında değer kaybettiği vurgulanıyor. 2018 yılında 1.000 TL olan ikramiye yaklaşık 250 ABD doları seviyesindeyken, 4.000 TL’ye yükselen mevcut tutarın yaklaşık 90 dolar seviyesine gerilediği ifade ediliyor.
ENFLASYON KARŞISINDA ERİYEN DESTEK
Teklifin gerekçesinde, 2018 başından 2026 başına kadar genel fiyat seviyesinin 11,1 kat arttığı, buna karşın ikramiyenin yalnızca 4 kat yükseldiği belirtiliyor. Bu veriler doğrultusunda, ikramiyenin emeklilerin bütçesine sağladığı katkının giderek azaldığı ifade ediliyor.
Uygulamanın başlangıcında asgari ücretle kıyaslandığında anlamlı bir oran teşkil eden bayram ikramiyesinin, zaman içinde bu oranı önemli ölçüde kaybettiği kaydediliyor. Sabit tutar artışlarının fiyat artış hızına yetişemediği vurgulanıyor.
BÜTÇE PAYI VE MALİYET HESAPLAMALARI
Genel gerekçede bütçe verilerine de yer veriliyor. 2018 yılında bayram ikramiyesinin vergi gelirleri içindeki payının %3,33 olduğu, faiz harcamalarının ise %28’ine denk geldiği belirtiliyor.
2026 yılında ikramiyenin 5.000 TL’ye çıkarılması halinde toplam maliyetin vergi gelirleri içindeki payının %1,08’e gerileyeceği, faiz giderleri içindeki payının ise %5,5 seviyesine düşeceği ifade ediliyor.
Teklifte yer alan modele göre, ikramiyenin net asgari ücretin yarısı (14.037 TL) olarak belirlenmesi durumunda ise toplam maliyetin vergi gelirleri içindeki payının %3,03 olacağı, faiz giderleri içindeki payının ise %15,3 seviyesinde gerçekleşeceği hesaplanıyor.
KALICI VE OBJEKTİF SİSTEM HEDEFLENİYOR
Kanun teklifi, bayram ikramiyesinin her yıl siyasi veya idari takdirle belirlenen sabit rakamlar yerine, açık ve öngörülebilir bir kurala bağlanmasını amaçlıyor. Net asgari ücretin yarısı esas alındığında, ikramiye tutarı ekonomik gelişmelere paralel olarak otomatik güncellenecek.
Bu sistemle yılda iki kez ödenen ikramiye sayesinde emeklilere toplamda bir asgari ücret tutarında destek sağlanması hedefleniyor. Böylece bayram ikramiyesinin sosyal politika aracı olarak etkinliğinin artırılması amaçlanıyor.
TEKLİFİN MADDELERİ
Kanun teklifinin maddeleri şu şekilde düzenlendi:
MADDE 1: 5510 sayılı Kanun’un ek 18’inci maddesinde yer alan “4.000’er TL” ibaresi, “cari yıl için belirlenen net asgari ücret tutarının yarısı kadar” şeklinde değiştiriliyor.
MADDE 2: Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
MADDE 3: Kanun hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesi düzenleniyor.
SOSYAL DEVLET VURGUSU
Teklifin genel gerekçesinde, düzenlemenin sosyal devlet ilkesi çerçevesinde emeklilerin yaşam standartlarının korunmasına katkı sunmayı amaçladığı belirtiliyor. Açık ve öngörülebilir bir sistemle emeklilerin alacakları tutarı önceden bilmesi ve ekonomik planlama yapabilmesi hedefleniyor.
Meclis gündemine sunulan düzenlemenin yasama sürecinde nasıl şekilleneceği ve bayram ikramiyesinin 2026 yılı için hangi tutar üzerinden ödeneceği önümüzdeki dönemde netlik kazanacak.
Yorumlar
Kalan Karakter: