Hormon Hakkım Kolektifi, Çanakkale'de gerçekleştirdikleri basın açıklamasıyla trans bireylerin sağlık problemlerini gündeme getirdi. Yapılan açıklamada şu sözlere yer verildi:
Türkiye’de trans bireylerin sağlık hakkı, son bir yılda yürürlüğe giren idari kararlarla büyük tehdit altında. Hormon ilaçlarına erişim fiilen engelleniyor; genç translar ve yetişkinler hayatlarını etkileyen bu uygulamaya karşı seslerini yükseltiyor.
HORMON HAKKI ENGELLENİYOR
20 Kasım 2024’ten bu yana Türkiye’de trans bireylerin hormona erişimi adım adım kısıtlandı. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun (TİTCK) getirdiği e-reçete ve kota uygulamaları süreci zora soktu. Artık hormon reçeteleri yalnızca belirli kanallardan temin edilebiliyor, erişim idari onaya ve teknik engellere bağımlı hale getirildi.
Translar için hormon destek süreci hayati bir sağlık hizmetidir; fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik halinin temel bir parçasıdır. Bu hizmetin engellenmesi sadece sağlık hakkının ihlali değil, aynı zamanda bireylerin yaşamları üzerinde politik bir kontrol mekanizmasıdır.
POLİTİK MÜDAHALE VE DENETİM MEKANİZMALARI
30 Ocak 2025’te Sağlık Bakanlığı tarafından kurulan "Cinsiyet Değişikliği Denetim ve Değerlendirme Bilimsel Komisyonu", hormon sürecini yürüten hastaneleri incelemeye aldı. Bu uygulama, medya ve sosyal medyada yürütülen hedef gösterme kampanyalarıyla paralel şekilde ilerledi.
Gerçekte süreç, Türk Medeni Kanunu ve hastane prosedürleriyle zaten yoğun denetim altındayken, yeni denetim mekanizmaları transları daha da savunmasız bırakıyor. Burada denetlenen sağlık hizmeti değil, trans bireylerin varlığıdır.
GENÇ TRANSLAR DOĞRUDAN HEDEFTE
Haziran 2025’te getirilen idari kararlarla 21 yaş altındaki trans bireylerin hormona erişimi fiilen yasaklandı. Oysa kanuna göre hormon destek sürecine başlama yaşı 18’dir. Bu uygulama, genç transların sağlık hizmetine ulaşmasını engellemekte, ruhsal ve fiziksel sağlıklarını doğrudan tehdit etmektedir.
Sadece idari bir yazıyla, anayasal güvence altındaki hak ortadan kaldırılmış, gençler sağlık sisteminin dışında bırakılmıştır. Hormon desteği kesilen gençler ciddi sağlık riskleri ve psikolojik travmalarla karşı karşıya kalmaktadır.
FİİLİ YASAK VE BİLGİSİZLİK
Bugün bazı hastanelerde F64 tanı kodu kullanılarak hormon reçetesi yazılamıyor. Doktorlar, yıllardır takip ettikleri trans hastalarına hormon reçete edememekte, hiçbir gerekçe ve açıklama sunulmamaktadır. Bu fiili yasak, trans bireylerin hayatlarını ve sağlıklarını tehdit eden bir uygulamadır.
Hormon desteği kesilen trans bireyler, ciddi sağlık riskleri ve ruhsal çöküntü ile karşı karşıya bırakılmaktadır. Bu süreç, transların kazanılmış haklarını geri almasını engelleyen sistematik bir müdahaledir.
HAKLARIMIZI GERİ ALMAYA DEVAM EDİYORUZ
Hormon hakkı, trans bireyler için temel bir sağlık hakkıdır. Bu hak gasp edilmekte, devlet politikalarıyla translar sağlık hizmetinden mahrum bırakılmaktadır.
Hormon hakkı savunucuları, ulusal ve uluslararası insan hakları mekanizmalarını, sağlık meslek örgütlerini ve kadın örgütlerini dayanışmaya çağırıyor. Trans bireyler, haklarını geri alana kadar mücadele etmeye kararlıdır.
İMZACILAR:
10 Ekim Barış Derneği
17 Mayıs Derneği
20 Kasım Nefret Suçlarıyla Mücadele Derneği
40+ Lubunya
AEGEE-Ankara
Alaca Medeniyet - Medeniyet Üniversitesi Kuir-Feminist Topluluğu
Anka Üreten Kadın Derneği
Ankara Gökkuşağı Aileleri Derneği (GALADER)
Ankara Kadın Platformu
Ankara Pride
Antakya Kadınlar Birlikte Güçlü
Antalya BİZ LGBTİQ+ İnisiyatifi
Antalya Kadın Danışma Merkezi ve Dayanışma Merkezi
Antikapitalist Kadınlar
Yorumlar
Kalan Karakter: