Marmara Denizi Depremi Neden Gündemde?
Türkiye’nin en büyük risk alanlarından biri olan Marmara Denizi, beklenen büyük deprem nedeniyle bilim dünyasının ve kamuoyunun yakın takibinde. İstanbul başta olmak üzere milyonlarca insanı etkilemesi beklenen olası Marmara depremi, uluslararası araştırmaların da odağında yer alıyor.
Science Dergisindeki Makale Ne Dedi?
ABD merkezli ve dünyanın en saygın bilim dergilerinden biri olan Science, 2025 yılının son aylarında Marmara Denizi’ne ilişkin dikkat çeken bir araştırma yayımladı.
“Marmara Fayı’nın Doğuya Doğru İlerleyen Kırılması” başlıklı çalışmada, Kumburgaz Çukuru’nda ciddi bir gerilme biriktiği öne sürüldü.
6 Metrelik Deformasyon İddiası
Araştırmaya göre, 1766 yılındaki büyük depremden bu yana Kumburgaz Çukuru’nda yaklaşık 6 metrelik bir gerilme ve deformasyon oluştu. Bu birikimin, 7’nin üzerinde bir depremin olasılığını artırdığı savunuldu.
“İstanbul İçin Büyük Risk” Vurgusu
Makalede, bu segmentte yaşanacak olası bir kırılmanın İstanbul’u doğrudan ve ağır şekilde etkileyebilecek büyük bir depreme yol açabileceği ifade edildi. Çalışma, uluslararası bilim çevrelerinde geniş yankı uyandırdı.
Prof. Dr. Osman Bektaş’tan Bilimsel İtiraz
Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden emekli Jeoloji Profesörü Osman Bektaş, söz konusu çalışmaya itiraz etti. Bektaş, Science dergisine gönderdiği ayrı bir makaleyle hesaplamaların bilimsel olarak eksik olduğunu savundu.
“6 Metrelik Birikim Mümkün Değil”
Bektaş’a göre, Kumburgaz Çukuru altında 6 metrelik bir deformasyonun birikmesi mümkün değil.
“Eğer böyle bir birikim olsaydı, bu İzmit’teki 7.4 büyüklüğündeki depremden bile daha büyük bir deprem anlamına gelirdi” diyen Bektaş, bu senaryonun gerçekçi olmadığını belirtti.
Hesap Nerede Yanlış?
Science’daki çalışmada, Marmara Fayı’nın yılda yaklaşık 25 milimetre hareket ettiği ve 250 yılda bunun 6 metreye ulaştığı varsayılıyor.
Bektaş ise bu hesabın eksik olduğunu söylüyor:
Fay, tüm hareketi deprem enerjisine dönüştürmez
Enerjinin önemli bir kısmı “creep” (sürünme) yoluyla yavaşça boşalır
Kumburgaz Çukuru Bir Amortisör Gibi Çalışıyor
Bektaş’a göre Kumburgaz Çukuru, fay üzerindeki gerilimi emen bir yapı.
“Çukurlar, fayların kırılma direncini azaltır ve büyük deprem üretmesini zorlaştırır” diyen Bektaş, bu bölgenin adeta bir amortisör görevi gördüğünü ifade etti.
“7’den Büyük Tek Parça Deprem Beklemiyorum”
Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi’nde tek parça halinde 7’nin üzerinde bir deprem beklemediğini açıkladı.
Olası senaryoya göre:
Parça parça kırılmalar olabilir
6.5 civarında depremler yaşanabilir
Silivri Depremi Örneği
Bektaş, 2025 yılında Silivri açıklarında yaşanan depremin de Kumburgaz Çukuru’nda durduğunu hatırlatarak, bu yapının İstanbul’a doğru ilerleyen kırılmayı engellediğini savundu.
Ne Olmuştu?
Science dergisi, Marmara Denizi’nde 1766’dan bu yana 6 metrelik bir gerilme biriktiğini ve bunun 7’den büyük bir depreme yol açabileceğini öne süren bir makale yayımlamıştı. Jeoloji Prof. Dr. Osman Bektaş, bu hesaplamaya bilimsel gerekçelerle itiraz etti. Bektaş’ın itirazı Science dergisi yönetimi ve hakemleri tarafından kabul edildi.
Yorumlar
Kalan Karakter: