Çanakkale Boğazı’nda Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan deniz savaşlarının başlangıcı, boğaza giren iki gemiyle fitili ateşlenmiş oldu. İngiltere’nin Winston Churchill vasıtasıyla hazırladığı planlar doğrultusunda, 19 Şubat 1915 tarihinde boğaz giriş tabyalarına ilk saldırı başlatıldı. Savaş, hava ve deniz şartlarına bağlı olarak 18 Mart’a kadar devam etti.
İLK SALDIRILAR VE BOĞAZIN SAVUNMASI
19 Şubat’ta başlayan saldırılar, 25 ve 26 Şubat ile Mart ayının 1, 4, 5, 11 ve 12’sinde devam etti. Boğazın savunması için Türk tarafı, gemilerin ilerlemesini engellemek amacıyla mayınlar döşedi ve üç savunma hattı kurdu. Kara topları ile desteklenen bu hatlar, denizden gelebilecek saldırılara karşı hazırlandı.
Özellikle mayınların savaşta ilk defa bu ölçekte kullanılması dikkat çekti. 11 farklı mayın hattı döşendi ve 7-8 Mart tarihlerinde kıyıya paralel olarak yerleştirilen mayınlar, gemilerin manevralarını değiştirerek savaşın kaderini belirledi.
18 MART HAREKATI VE GEMİ BATIŞLARI
18 Mart sabahı saat 10.50’de başlayan harekat, akşam saat 18.00’e kadar sürdü. Öğle saatlerinde savaş yoğunlaştı. Anadolu Hamidiye tabyasından atılan top mermisi ve mayınlar, ilk gemi olan Fransız Böwe zırhlısını batırdı. Soğuk deniz suları nedeniyle 639 asker hipotermi nedeniyle hayatını kaybetti.
Saat 15.00 civarında Restable zırhlısı mayına çarparak yan yattı ve akşam saatlerinde battı. Savaşın asıl dönüm noktası ise saat 17.30’da Ocean zırhlısının isabet alması ve tahliye edildikten sonra 23.30 civarında batmasıyla gerçekleşti.
18 MART’IN BİLANÇOSU
18 Mart sabahı ve akşamı arasında yaşanan çatışmalarda:
3 zırhlı batırıldı
4 büyük zırhlı yara aldı
36 Osmanlı askeri ve subayı şehit oldu
3 Alman subay ve 15 Alman askeri yaralandı
Toplam kayıp 107 kişi oldu
Bu zafer, Boğaz’ın savunma stratejilerinin ve mayın kullanımının savaşın sonucunu belirlemedeki önemini gözler önüne serdi.
MÜTTEFİKLERİN GERİ ÇEKİLMESİ VE TARİHİ AN
18 Mart zaferinin ardından bir gün boyunca yeni bir saldırı gerçekleşmedi. Bu durum, Osmanlı ordusunun deniz savunmasında üstünlüğünü pekiştirdi ve ülke genelinde zafer telgrafları gönderilerek duyuruldu.
Mayınlar ve kıyı bataryalarının etkili kullanımı, savaşın seyrini değiştirdi. Çanakkale Boğazı’nda yaşanan bu tarihi an, sadece askerî bir başarı değil, aynı zamanda stratejik planlamanın ve hazırlığın önemini ortaya koydu.
TARİHE GEÇEN DENİZ SAVAŞI
18 Mart 1915, Çanakkale Boğazı’nda Türk deniz savunmasının ve stratejik zekâsının dünyaya kanıtlandığı gün olarak tarihe geçti. Gemilerin batırılması, mayın hattı düzenlemeleri ve kıyı savunmasının etkinliği, savaşın kaderini belirledi. Bu zafer, Birinci Dünya Savaşı’nın seyrinde önemli bir dönüm noktası oldu ve Osmanlı ordusunun kahramanlık hikayeleri nesiller boyunca anlatılacak bir miras bıraktı.
Yorumlar
Kalan Karakter: