Silah, mühimmat, askeri patlayıcı maddeler ve bunlara ait teknolojilerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden transit geçişi ile transit ticaret kapsamında yeniden ihracatına ilişkin yeni düzenleme Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 17 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yer alan 11068 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu tür sevkiyatların Türkiye üzerinden geçişinde uygulanacak usul ve esaslar yeniden düzenlendi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan karar, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 55’inci maddesi gereğince yürürlüğe konuldu. Yeni düzenleme, ulusal ve uluslararası güvenlik çerçevesinde kontrol altındaki askeri ekipmanların Türkiye üzerinden taşınmasına yönelik denetim ve izin mekanizmasını kapsıyor.
Karar kapsamında harp araç ve gereçleri, silah, mühimmat, askeri patlayıcı maddeler ve bunlara ait teknolojilerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden transit geçişi veya transit ticaret kapsamında yeniden ihracatında uygulanacak başvuru ve kontrol süreçleri ayrıntılı şekilde belirlendi.
TRANSİT GEÇİŞ VE YENİDEN İHRACAT İŞLEMLERİNE YENİ KURALLAR
Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, yabancı bir ülkeden başka bir yabancı ülkeye gönderilecek ve Türkiye üzerinden transit olarak taşınacak askeri nitelikli ürünleri kapsıyor.
Karar kapsamında, Kontrole Tabi Liste’de yer alan harp araçları, silahlar, mühimmatlar, askeri patlayıcı maddeler ve bunlara ait teknolojilerin Türkiye üzerinden sevki sırasında belirli izin süreçlerinin uygulanması zorunlu olacak.
Ayrıca transit ticaret kapsamında Türkiye’ye getirilen ve daha sonra başka bir ülkeye yeniden ihraç edilecek söz konusu ürünler de düzenleme kapsamına dahil edildi.
Bu kapsamda Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden gerçekleştirilecek sevkiyatlarda güvenlik, uluslararası yükümlülükler ve diplomatik ilişkiler dikkate alınarak kontrol mekanizmaları uygulanacak.
TİCARET BAKANLIĞI’NDAN UYGUNLUK YAZISI ALINACAK
Yeni düzenlemeye göre, Kontrole Tabi Liste kapsamında bulunan ürünlerin Türkiye üzerinden transit geçişi veya yeniden ihracatı için Ticaret Bakanlığı’ndan uygunluk yazısı alınması zorunlu olacak.
Başvuru sürecinde sevkiyatı gerçekleştirecek kişi veya kuruluş tarafından Bakanlığa resmi başvuru yapılacak. Bakanlık ise sevkiyatın uygun olup olmadığını değerlendirmek amacıyla ilgili kurum ve kuruluşların görüşünü alacak.
İlgili kurumların olumlu görüş vermesi halinde Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenecek uygunluk yazısı, gümrük işlemleri sırasında gümrük idareleri tarafından aranacak.
Bu yazı olmadan söz konusu ürünlerin Türkiye üzerinden transit geçişine veya yeniden ihracatına izin verilmeyecek.
KONTROL LİSTESİNDE OLMASA BİLE DENETİM UYGULANABİLECEK
Kararda yer alan önemli maddelerden biri de kontrol kapsamının geniş tutulması oldu.
Buna göre bazı durumlarda Kontrole Tabi Liste’de yer almayan ürünler için de aynı izin ve kontrol mekanizması uygulanabilecek.
Bu durumlar şu şekilde sıralandı:
Sevkiyatı gerçekleştiren kişi veya kuruluşun ürünün askeri amaçla kullanılabileceğinden şüphe duyması
İlgili kurum veya kuruluşlardan gelen bilgiler doğrultusunda askeri kullanım ihtimali bulunması
Ulusal veya uluslararası güvenliği tehlikeye sokabilecek risklerin tespit edilmesi
İnsan hakları ihlali ihtimali veya uluslararası ilişkiler açısından olumsuz sonuç doğurabilecek bulguların ortaya çıkması
Bu tür durumlarda Ticaret Bakanlığı sevkiyatı inceleyerek uygunluk sürecini devreye sokabilecek.
TİCARET BAKANLIĞINA GENİŞ YETKİ VERİLDİ
Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında Ticaret Bakanlığına düzenlemenin uygulanması konusunda geniş yetkiler verildi.
Bakanlık;
sevkiyatlara ilişkin başvuru süreçlerini belirleme,
gerekli görülen durumlarda ilgili kurumların görüşünü alma,
özel ve zorunlu durumları inceleme,
uygunluk yazısı verilmiş sevkiyatları iptal etme
yetkisine sahip olacak.
Ayrıca düzenlemenin uygulanmasına ilişkin detaylı usul ve esaslar da Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenebilecek.
MEVCUT MEVZUATLA BİRLİKTE UYGULANACAK
Yeni düzenleme kapsamında yer almayan hususlarda ise mevcut mevzuat hükümleri geçerli olacak.
Buna göre;
5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun
4458 sayılı Gümrük Kanunu
ilgili diğer mevzuat hükümleri
uygulanmaya devam edecek.
Bu kapsamda Türkiye üzerinden gerçekleştirilen askeri nitelikli sevkiyatların ulusal güvenlik ve uluslararası yükümlülükler çerçevesinde kontrol edilmesi amaçlanıyor.
KARAR RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Silah, mühimmat ve askeri teknolojilerin Türkiye üzerinden transit geçişine ilişkin düzenleme Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.
Kararın uygulanmasından Ticaret Bakanı sorumlu olacak.
Yorumlar
Kalan Karakter: