Tarım sektörünü yakından ilgilendiren “Tahıl Tohumu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği” Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 17 Mart 2026 tarihli ve 33199 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, tahıl türlerine ait tohumlukların üretiminden sertifikasyonuna, etiketlenmesinden pazarlanmasına kadar birçok süreci yeniden düzenliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikle, tohumlukların kalite standartlarına uygun şekilde üretilmesi ve piyasaya sunulması amaçlanıyor. Yönetmelik kapsamında tohumluk üretimi yapan gerçek ve tüzel kişiler için de önemli yükümlülükler getirildi.
TOHUMLUK ÜRETİMİ VE PAZARLAMASI SERTİFİKASYON SİSTEMİNE BAĞLANDI
Yeni düzenlemeye göre tahıl türlerine ait tohumlukların üretimi ve pazarlanması sertifikasyon sistemi kapsamında gerçekleştirilecek. Yönetmelik kapsamında yer alan tohumlukların üretilebilmesi ve satışa sunulabilmesi için ilgili çeşitlerin kayıt altında olması ve belirlenen teknik standartları karşılaması gerekecek.
Tohumluk üretimi ve pazarlaması yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılabilecek. Elit ve orijinal sınıftaki tohumlukların üretimi ise yalnızca çeşit sahibi olan araştırma kuruluşları veya yetkilendirilen üreticiler tarafından gerçekleştirilebilecek.
Bu düzenleme ile tohumluk üretiminde kalite ve izlenebilirliğin artırılması hedefleniyor.
TOHUMLUK ÜRETİMİ İÇİN BEYANNAME ZORUNLULUĞU
Yönetmeliğe göre tohumluk üretimi yapmak isteyen üreticiler, üretimin yapılacağı ildeki başvuru kuruluşuna tohumluk üretim beyannamesi vermek zorunda olacak.
Beyanname kapsamında üretim yapılacak parseller, çeşit bilgileri ve ekim alanı gibi bilgiler bildirilecek. Her üretim alanı için ayrı beyannameler düzenlenecek ve bu beyannameler Tarım Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilecek.
Kışlık ekilişlerde beyanname için son tarih 1 Mart, yazlık ekilişlerde ise ekim tarihinden itibaren 30 gün olarak belirlendi. Belirlenen süreden sonra yapılan başvurular kabul edilmeyecek ve bu üretimler tohumluk olarak değerlendirilmeyecek.
TARLA KONTROLLERİ VE LABORATUVAR ANALİZLERİ YAPILACAK
Yönetmelik kapsamında tohumluk üretimleri, Bakanlık tarafından yetkilendirilen kontrolörler tarafından tarla kontrollerine tabi tutulacak.
Tarla kontrollerinde;
Çeşit saflığı
İzolasyon mesafeleri
Bitki sağlığı
Üretim standartları
gibi kriterler incelenecek.
Tarla kontrollerinin ardından tohumluklardan numune alınacak ve bu numuneler laboratuvar analizlerine gönderilecek. Yapılacak analizlerde tohumlukların genetik, fiziksel, biyolojik ve sağlık açısından standartlara uygunluğu değerlendirilecek.
Standartları karşılamayan tohumluklar için “tohumluk olamaz” raporu düzenlenecek ve bu ürünlerin piyasaya sunulmasına izin verilmeyecek.
TOHUMLUKLAR BELİRLİ STANDARTLARA GÖRE AMBALAJLANACAK
Yönetmelikte tohumlukların ambalajlanması ve etiketlenmesine ilişkin kurallar da ayrıntılı şekilde belirlendi.
Tohumluklar;
Çuval
Torba
Paket
Kutu
gibi ambalajlar içinde satışa sunulacak. Ambalajların açıldıktan sonra yeniden kullanılmasını engelleyecek şekilde hazırlanması zorunlu olacak.
Ambalaj üzerinde üretici veya tedarikçinin adı, tür bilgisi, net ağırlık, ilaçlı olup olmadığı gibi bilgiler yer alacak.
Tohumluk etiketleri ise farklı sınıflara göre farklı renklerde hazırlanacak. Buna göre;
Elit tohumluklar beyaz zemin üzerine mor kuşaklı,
Orijinal tohumluklar beyaz,
Sertifikalı tohumluklar mavi veya kırmızı,
Ham tohumluklar gri,
Üretim izinli çeşitler kahverengi etiket ile piyasaya sunulacak.
TOHUMLUKLARDA İZLENEBİLİRLİK SİSTEMİ UYGULANACAK
Yeni yönetmelikle birlikte tohumluk üretiminde izlenebilirlik sistemi de uygulanacak.
Tohumluklar üretim sürecinden satış aşamasına kadar tohumluk üretim beyanname numarası ve parti numarası ile takip edilecek. Her üretim sezonunda verilen numaralar tekrar kullanılamayacak.
Ayrıca tohumlukların sertifikasyon sürecine ilişkin işlemler büyük ölçüde elektronik ortamda yürütülecek. Bakanlık tarafından oluşturulan veri tabanları üzerinden tohumluk üretimi ve sertifikasyon işlemleri kayıt altına alınacak.
TOHUMLUKLARIN SATIŞI YETKİLİ KİŞİLER TARAFINDAN YAPILACAK
Yönetmelik kapsamında sertifikalandırılan tohumlukların pazarlanması yalnızca yetkilendirilmiş üreticiler, tedarikçiler ve tohumluk bayileri tarafından yapılabilecek.
Ayrıca bazı önemli sınırlamalar da getirildi. Buna göre:
Elit tohumlukların çiftçilere doğrudan satışı yapılamayacak.
İthal edilen tohumluklar, Türkiye’deki sertifikasyon standartlarını karşılamak zorunda olacak.
Çeşit kaydından çıkarılan tohumluklar belirli sürelerle sınırlı olarak satışa sunulabilecek.
ESKİ YÖNETMELİK YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte 17 Ocak 2008 tarihli Tahıl Tohumu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı.
Yönetmelik kapsamında yer alan sertifikasyon, kontrol ve pazarlama süreçleri Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülecek. Yönetmeliğe aykırı hareket edenler hakkında ise Tohumculuk Kanunu kapsamında idari yaptırımlar uygulanacak.
Yorumlar
Kalan Karakter: