Ege’de Yeni Askeri Satranç: Yunanistan’ın Hamleleri Türkiye ile Gerilimi Yeniden Tırmandırıyor

Doğu Akdeniz’de son haftalarda dikkat çeken askeri hareketlilik, bölgedeki jeopolitik dengelerin yeniden şekillendiğine işaret ediyor. Yunanistan basını, İran’daki savaşın yarattığı füze tehdidine karşı NATO’nun güneydoğu kanadının güçlendirilmesi kapsamında Atina yönetiminin hızlı askeri adımlar attığını yazdı.

Yunan basını Atina kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Yunanistan kısa süre içinde Patriot hava savunma sistemlerini Karpathos Adası’na konuşlandırdı, Souda ve Kuzey Yunanistan’daki askeri tesislerde de önemli hareketlilik yaşandı. Aynı süreçte bazı F-16 savaş uçaklarının farklı üsler arasında yeniden konumlandırıldığı belirtiliyor.

Yunan basınına göre bu hamleler, İran kaynaklı olası füze tehdidine karşı NATO’nun reflekslerinin güçlendirilmesi olarak sunuluyor. Ancak gelişmeler sadece Orta Doğu’daki gerilimle sınırlı görülmüyor. Atina’daki askeri ve diplomatik çevrelerde, bu konuşlandırmaların aynı zamanda Doğu Akdeniz ve Ege’deki güç dengelerine doğrudan etki edeceği değerlendirmesi yapılıyor.

Haberde dikkat çekilen önemli noktalardan biri de Türkiye’nin tepkisi. Gazeteler, Karpathos’a Patriot konuşlandırılması ve Lemnos’taki 130. Muharebe Filosunun rolünün öne çıkarılmasının Ankara’da rahatsızlık yarattığını yazıyor. Özellikle Ege’deki askeri dengeler söz konusu olduğunda bu tür adımların iki ülke arasındaki hassas dengeyi kolayca etkileyebileceği ifade ediliyor.

Yunan basınına göre Atina yönetimi, ABD ve Fransa ile yürüttüğü temaslardan oldukça memnun. Yunanistan'ın önemli gazetelerinden Kathimerini’nin haberine göre NATO’nun güneydoğu kanadının stratejik değerinin yeniden vurgulandığı ve bu süreçte Washington ile Paris’in Yunanistan ile yakın koordinasyon içinde hareket ettiği belirtiliyor.

Bu çerçevede ABD’nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker’ın Atina, Suda ve Dedeağaç’a yapacağı ziyaret de dikkatle izleniyor. Gazeteler, bu ziyaretin ilk etapta ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını gözden geçirmek amacıyla planlandığını ancak Orta Doğu’daki gelişmeler nedeniyle ziyaretin stratejik öneminin arttığını yazdı.

Bölgedeki askeri hareketlilik yalnızca üslerle sınırlı değil. Son dönemde Ege’nin kuzeyinde de dikkat çekici gelişmeler yaşandı. Çanakkale’nin Saroz Körfezi’ne ve Gökçeada'ya bakan Semadirek Adası’nda konuşlandırılan bazı askeri sistemler Ankara’da yakından takip edilen başlıklar arasında yer alıyor. Bu tür adımların, Ege’de uzun süredir hassas olan askeri dengeyi yeniden gündeme getirdiği belirtiliyor.

Jeopolitik açıdan bakıldığında mesele yalnızca savunma sistemlerinden ibaret değil. Doğu Akdeniz’de enerji yolları, NATO’nun güney kanadı ve Orta Doğu’daki çatışma hattı birbirine bağlanan bir stratejik ağ oluşturuyor. Bu nedenle Atina’nın her yeni askeri hamlesi Ankara tarafından yalnızca savunma refleksi olarak değil, iki komşu arasındaki rekabetin yeni bir perdesi olarak da okunuyor.

Kathimerini Gazetesi bununla ilgili bir analiz yaptı. Analizinde Atina yönetiminin, İran’daki savaşın bölgeye yayılma ihtimalinden ciddi endişe ettiğine vurgu yaptı. Ancak aynı haberde, Yunanistan’ın bu kriz ortamını NATO içindeki stratejik rolünü büyütmek için fırsata çevirdiğini de vurgu yapılıyor.

Bölgedeki askeri hareketliliğin artması ise Türkiye–Yunanistan hattında uzun süredir sakin görünen denizin altında yeniden dalgalar oluştuğunu gösteriyor. Uzmanlara göre Doğu Akdeniz’de atılan her askeri adım, iki komşu arasında zaten hassas olan dengeleri kolayca gerilim hattına dönüştürebilir.

Jeopolitik satrançta taşlar yavaş hareket eder ama hamlelerin etkisi uzun sürer. Ege ve Doğu Akdeniz’de yaşanan son gelişmeler de tam olarak böyle bir sürecin habercisi olarak görülüyor.

Kafada canlandırmak için küçük bir ölçek bilgisi ekleyelim: 1 deniz mili yaklaşık 1,852 kilometredir. Buna göre bu mesafeler kabaca şöyle olur:

• Limni – Gökçeada: yaklaşık 18,5 km

• Semadirek – Gökçeada: yaklaşık 24 km

• Semadirek – Seddülbahir: yaklaşık 44 km