25 Şubat 2026 Çarşamba tarihli ve 33179 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle, İstanbul Üniversitesi bünyesinde Türk İktisat ve İçtimaiyat Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi kuruldu. Yeni düzenleme, merkezin amacı, faaliyet alanları, yönetim yapısı ve çalışma esaslarını ayrıntılı şekilde belirliyor.
Yönetmelik, 4 Kasım 1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümlerine dayanılarak hazırlandı. Düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
MERKEZİN AMACI: TÜRK İKTİSAT TARİHİNE BİLİMSEL ZEMİN
Yönetmeliğe göre merkezin temel amacı; Türk tarihinin iktisadi konuları ile sosyal ve mali meseleleri üzerine özgün araştırmalar yapmak ve disiplinler arası çalışmaları teşvik etmek.
Merkez özellikle:
Selçuklu ve Osmanlı devletlerinin iktisadi işleyişine yönelik teorik çalışmaları geliştirmeyi,
Türk iktisat tarihine ilişkin akademik bilgi birikimini artırmayı,
Gelecek nesillere yol gösterecek bilimsel bir altyapı oluşturmayı,
Tarih ve iktisat disiplinleri arasında güçlü bir köprü kurmayı
hedefliyor.
Bu kapsamda merkezin hem tarih araştırmalarına hem de iktisat literatürüne katkı sunması amaçlanıyor.
ARŞİV VE İHTİSAS KÜTÜPHANESİ KURULACAK
Yönetmelikte dikkat çeken başlıklardan biri, kapsamlı bir arşiv ve ihtisas kütüphanesi kurulması hedefi oldu. Merkez;
Osmanlı arşiv belgeleri,
Türk iktisat tarihine ilişkin yazmalar,
Yerli ve yabancı basılı eserler,
Mikrofilm arşivleri
gibi materyalleri toplayacak, tasnif edecek ve araştırmacıların kullanımına sunacak.
Toplanan belgelerin korunması ve bilimsel standartlara uygun şekilde erişime açılması da merkezin sorumlulukları arasında yer alıyor.
İKTİSAT TARİHİ MÜZESİ KURULMASI PLANLANIYOR
Merkezin faaliyet alanları arasında bir İktisat Tarihi Müzesi kurulması da bulunuyor. Bu müze ile Türk iktisat tarihinin gelişiminin görselleştirilmesi amaçlanıyor.
Müze kapsamında:
Tarihi belgeler,
Ekonomik araç ve gereçler,
Mali kayıt örnekleri,
Dönemsel iktisadi materyaller
toplanacak, tasnif edilecek ve bilimsel kriterlere göre değerlendirilecek.
LİSANSÜSTÜ VE LİSANS ÖĞRENCİLERİNE AÇIK YAPI
Merkez, yalnızca akademisyenlere değil, öğrencilere de açık bir çalışma alanı sunacak. Yönetmeliğe göre lisansüstü öğrenciler başta olmak üzere farklı disiplinlerden akademisyen ve öğrencilerin merkezin çalışmalarına katılımı teşvik edilecek.
Ayrıca lisans düzeyindeki öğrenciler için çalışma grupları ve okuma programları düzenlenecek. Amaç, iktisat tarihi araştırmalarında kullanılan kaynaklarla öğrencileri erken dönemde tanıştırmak ve geleceğin iktisat tarihçilerini yetiştirmek.
ULUSAL VE ULUSLARARASI BİLİMSEL ETKİNLİKLER
Merkez; seminer, konferans, kongre ve sempozyum gibi bilimsel toplantılar düzenleyebilecek. Yerli ve yabancı bilim insanlarını bir araya getiren organizasyonlarla akademik etkileşimin artırılması hedefleniyor.
Ayrıca ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birlikleri kurulabilecek, ortak projeler yürütülebilecek.
Merkez bünyesinde yapılan araştırmaların sonuçları ise kitap, dergi, broşür ve dijital platformlar aracılığıyla yayımlanacak.
YÖNETİM YAPISI NASIL OLACAK?
Yönetmeliğe göre merkezin yönetim organları üç başlıktan oluşuyor:
Müdür
Yönetim Kurulu
Danışma Kurulu
MÜDÜRÜN GÖREVLENDİRİLMESİ
Müdür, merkezin faaliyet alanlarıyla ilgili çalışmaları bulunan üniversitenin öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından üç yıllığına görevlendirilecek. Görev süresi sona eren müdür yeniden görevlendirilebilecek.
Müdür, merkezin faaliyetlerinden Rektöre karşı sorumlu olacak ve merkezi temsil edecek.
YÖNETİM KURULU 7 ÜYEDEN OLUŞACAK
Yönetim Kurulu; Müdürün başkanlığında toplam 7 üyeden oluşacak. Üyeler, üniversite öğretim üyeleri arasından seçilecek ve üç yıllık süre için görevlendirilecek.
Kurul;
Merkezin etkin ve verimli çalışması için kararlar alacak,
Yıllık faaliyet raporunu onaylayacak,
Araştırma projelerini değerlendirecek,
Uzmanlık komisyonları kurabilecek.
Yönetim Kurulu en az altı ayda bir toplanacak ve kararlarını oy çokluğu ile alacak.
DANIŞMA KURULU EN FAZLA 20 ÜYELİ
Danışma Kurulu, üniversite içinden veya dışından uzman kişiler arasından seçilecek en fazla 20 üyeden oluşacak. Kurul her yıl kasım ayında toplanacak.
Danışma Kurulunun görevi, merkezin çalışmalarına ilişkin tavsiye ve önerilerde bulunmak olacak.
PERSONEL VE MALİ YETKİLER
Merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacı, 2547 sayılı Kanun uyarınca Rektör tarafından görevlendirilen personel ile karşılanacak.
Merkezin harcama yetkilisi Müdür olacak. Merkez kapsamında edinilen tüm ekipman ve demirbaşların kullanım hakkı münhasıran merkeze ait olacak.
1955 TARİHLİ TALİMATNAME YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI
Yeni yönetmelikle birlikte, 12 Temmuz 1955 tarihli ve 9052 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Türk İktisat Tarihi Enstitüsü Talimatnamesi yürürlükten kaldırıldı.
25 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile İstanbul Üniversitesi bünyesinde Türk iktisat ve içtimaiyat tarihi alanında kapsamlı bir araştırma ve uygulama merkezi resmen faaliyete geçmiş oldu. Yönetmeliğin hükümlerini İstanbul Üniversitesi Rektörü yürütecek.
Yorumlar
Kalan Karakter: