7 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Elektrik Giriş Gücü 125 W ile 500 kW Arasında Olan Motorlarla Tahrik Edilen Fanlarla İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (SGM-2026/2)” ile sanayi ve teknoloji alanında önemli bir düzenleme yürürlüğe girdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan tebliğ, enerji ile ilgili ürünlerin çevreye duyarlı tasarımına yönelik standartları güncellerken, özellikle enerji verimliliği ve teknik uyum süreçlerini yeniden şekillendiriyor.
Yeni düzenleme, fan sistemlerinin piyasaya arz edilmesi ve hizmete sunulması aşamasında çevresel kriterleri esas alırken, Avrupa Birliği mevzuatına uyum kapsamında hazırlanmış olmasıyla da dikkat çekiyor.
HANGİ FANLARI KAPSIYOR?
Tebliğe göre elektrik giriş gücü 125 Watt ile 500 kilowatt arasında olan motorlarla tahrik edilen fanlar düzenlemenin kapsamına alındı. Bu fanlar, tek başına piyasaya sunulabildiği gibi farklı enerji ile ilgili ürünlere entegre edilmiş şekilde de değerlendirilecek. Böylece sanayi tesislerinden havalandırma sistemlerine kadar geniş bir kullanım alanı yeni kurallar çerçevesine girmiş oldu.
Ancak düzenleme bazı fan türlerini kapsam dışında bırakıyor. Örneğin motoru soğutma amacıyla kullanılan küçük fan pervaneleri, belirli güç sınırlarının altındaki çamaşır kurutucu fanları, bazı jet fanlar ve mutfak davlumbazlarına entegre düşük güçlü fanlar tebliğ hükümlerinden muaf tutuldu.
ÇEVREYE DUYARLI TASARIM GEREKLİLİKLERİ NELER GETİRİYOR?
Yeni tebliğin en dikkat çeken yönlerinden biri, fanların enerji verimliliğini artırmaya yönelik çevreye duyarlı tasarım kriterleri oldu. Düzenleme kapsamında fanların “en iyi verimlilik noktası” esas alınarak belirlenen performans değerlerine uygun olması gerekecek. Bu sayede enerji tüketiminin azaltılması ve karbon ayak izinin düşürülmesi hedefleniyor.
Fan sistemlerinde kullanılan elektrik motoru, pervane, stator ve diğer aerodinamik bileşenler gibi önemli elemanlar da teknik gereklilikler kapsamında değerlendirilecek. Ayrıca değişken hızlı sürücüler ve mekanik aktarma sistemlerinin de verimlilik üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulacak.
UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ VE TEKNİK DOSYA ŞARTI
Tebliğ ile birlikte imalatçı ve ithalatçılara teknik dosya hazırlama yükümlülüğü getirildi. Ürünlerin uygunluk değerlendirmesi sırasında teknik parametreler, test sonuçları ve hesaplama detaylarının teknik dosyada yer alması zorunlu olacak. Bu kapsamda model tanımlayıcıları, performans eğrileri ve kullanılan hız kontrol cihazlarının özellikleri gibi bilgiler de dosyada bulunacak.
Yetkililer, bu uygulamanın hem piyasa gözetimi ve denetimini kolaylaştıracağını hem de ürünlerin teknik şeffaflığını artıracağını belirtiyor. Ayrıca farklı modeller arasında eşdeğerlik bulunması halinde hesaplama yöntemlerinin de açıkça raporlanması gerekecek.
AB MEVZUATINA UYUM VE ESKİ TEBLİĞİN KALDIRILMASI
Yeni düzenleme, Avrupa Birliği’nin çevreye duyarlı tasarım politikalarıyla uyumlu şekilde hazırlandı. Tebliğ, AB’nin 2024/1834 sayılı Komisyon Tüzüğü ve bu tüzükte yapılan değişiklikler esas alınarak oluşturuldu. Bu kapsamda Türkiye’de yürürlükte bulunan 2019 tarihli eski tebliğ de yürürlükten kaldırıldı.
Bununla birlikte geçiş sürecine ilişkin bazı istisnalar getirildi. Eski düzenleme hükümlerinin belirli fan türleri için 2028 ve 2037 yıllarına kadar uygulanmaya devam edeceği ifade edildi. Böylece sektörün yeni kurallara uyum sağlaması için kademeli bir geçiş süreci planlandı.
YÜRÜRLÜK TARİHLERİ VE UYGULAMA TAKVİMİ
Tebliğin bazı hükümleri yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, çevreye duyarlı tasarım gerekliliklerinin büyük bölümü 24 Temmuz 2027 tarihinde uygulanmaya başlayacak. Bu süreçte üretici ve ithalatçı firmaların ürün tasarımlarını yeni standartlara göre güncellemesi bekleniyor.
Uzmanlar, enerji verimliliği standartlarının sıkılaşmasının özellikle sanayi ekipmanları üreticileri açısından önemli değişiklikler getireceğini vurgularken, yeni düzenlemenin uzun vadede enerji tasarrufu ve sürdürülebilir üretim hedeflerine katkı sağlayacağını ifade ediyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: