8 Şubat 2026 tarihli ve 33162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile Mersin Üniversitesi Deniz Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin (DEBİM) kuruluş amacı, faaliyet alanları ve yönetim yapısı ayrıntılı şekilde düzenlendi. Yeni yönetmelik, deniz bilimleri alanında yürütülecek araştırmaların kapsamını genişleten hükümler içerirken, merkezin akademik ve bilimsel çalışmalarına ilişkin usul ve esasları da belirledi.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na dayanılarak hazırlanan düzenleme, merkezin Akdeniz başta olmak üzere deniz ekosistemlerine yönelik bilimsel çalışmalar yürütmesini ve ulusal ile uluslararası düzeyde projeler geliştirmesini kapsıyor.
MERKEZİN AMAÇLARI VE ARAŞTIRMA HEDEFLERİ BELİRLENDİ
Yönetmelikte yer alan hükümlere göre merkez, Akdeniz’de denizel biyoçeşitliliğin araştırılması, nesli tükenmiş veya tehlike altındaki türlerin incelenmesi ve kapsamlı veri setlerinin oluşturulması gibi hedefler doğrultusunda faaliyet gösterecek. Aynı zamanda Kızıldeniz kökenli türlerin yerel ekosistemler üzerindeki etkilerinin belirlenmesi ve deniz tabanı jeolojisi ile morfolojisine ilişkin çalışmalar da merkezin temel amaçları arasında yer aldı.
Deniz suyu sıcaklığı, tuzluluk, akıntılar ve deniz-atmosfer etkileşimleri gibi fiziksel özelliklerin incelenmesi; deniz kimyası, besin elementleri döngüsü ve kirlilik parametrelerinin izlenmesi de merkez tarafından yürütülecek çalışmalar arasında bulunuyor. Yönetmelikte ayrıca yapay zekâ, makine öğrenmesi ve büyük veri analitiği yöntemlerinin deniz bilimleri araştırmalarında kullanılması öngörüldü.
DENİZ EKOSİSTEMLERİ VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE YÖNELİK ÇALIŞMALAR
Yeni düzenleme, iklim değişikliğinin deniz ekosistemleri üzerindeki etkilerinin incelenmesine yönelik faaliyetlere geniş yer verdi. Buna göre merkez, çevresel durum değerlendirmeleri yapacak, deniz kirliliği ve iklim senaryoları üzerine modelleme çalışmaları gerçekleştirecek ve sosyo-ekonomik etkileri analiz edecek.
Deniz koruma alanlarının izlenmesi, tsunami ve kıyı taşkınları gibi afet risklerinin değerlendirilmesi, uzun dönemli ekosistem izleme istasyonlarının kurulması ve restorasyon projelerinin yürütülmesi de merkezin faaliyet alanları arasında sayıldı. Ayrıca yapay resif uygulamaları, mercan transplantasyonu ve deniz çayırı ekimi gibi habitat restorasyonu çalışmalarına da yer verildi.
ULUSAL VE ULUSLARARASI PROJELER İLE EĞİTİM FAALİYETLERİ
Yönetmelik kapsamında merkezin, farklı disiplinlerden araştırmacılarla iş birliği yaparak ulusal ve uluslararası projeler geliştirmesi öngörülüyor. Bilimsel etkinlikler, seminerler, kongreler, çalıştaylar ve eğitim programları düzenlenmesi de merkezin görevleri arasında bulunuyor.
Çevrimiçi eğitim programları, uzaktan seminerler ve dijital öğrenme materyalleri hazırlanarak deniz bilimleri alanında akademisyenler, öğrenciler ve kamuoyuna yönelik bilgilendirme faaliyetlerinin yürütülmesi planlanıyor. Bunun yanında vatandaş bilimi programlarının geliştirilmesi ve veri toplama süreçlerine toplumun dahil edilmesi de yönetmelikte yer alan maddeler arasında dikkat çekiyor.
MERKEZİN YÖNETİM YAPISI VE GÖREV DAĞILIMI
Yönetmelikte merkezin yönetim organları; Müdür, Yönetim Kurulu ve Danışma Kurulu olarak belirlendi. Müdür, üniversitede görevli öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından üç yıllığına görevlendirilecek. Müdüre çalışmalarında yardımcı olmak üzere iki müdür yardımcısı atanabilecek.
Yönetim Kurulu, müdürün başkanlığında toplam beş üyeden oluşacak ve merkezin çalışma programlarını, bütçe önerilerini ve faaliyet planlarını karara bağlayacak. Danışma Kurulu ise üniversite içinden ve dışından akademisyenler ile kamu, özel sektör ve sivil toplum temsilcilerinden oluşabilecek ve merkezin stratejik çalışmalarına katkı sunacak.
PERSONEL VE ÇALIŞMA ESASLARI NETLEŞTİRİLDİ
Yeni yönetmelikte merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacının, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda Rektör tarafından görevlendirilecek personel aracılığıyla karşılanacağı belirtildi. Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ise 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı ifade edildi.
Yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme, Mersin Üniversitesi bünyesinde deniz bilimleri alanında yürütülecek araştırmaların kapsamını ve organizasyon yapısını ayrıntılı şekilde belirleyen yeni bir çerçeve sunuyor. Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından Mersin Üniversitesi Rektörü sorumlu olacak.
Yorumlar
Kalan Karakter: