Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün tarafından hazırlanan "Yaşlılık ve Bakıma Muhtaçlık Sigortası Kanun Teklifi" TBMM komisyonunda. Türkiye'nin hızla yaşlanan nüfusuna karşı hazırlanan teklif, bakımı bir "sosyal yardım" olmaktan çıkarıp "sosyal güvenlik" kapsamına alıyor. İşte milyonları ilgilendiren yeni sigorta sisteminin detayları...
Türkiye demografik bir dönüşümün eşiğinde. Doğurganlık hızının düşmesi ve yaşam süresinin uzamasıyla birlikte yaşlı nüfusun 9 milyona dayanması, sosyal güvenlik sisteminde köklü bir revizyonu zorunlu kıldı. Denizli Milletvekili Sema Silkin Ün’ün imzasıyla Meclis’e sunulan yeni kanun teklifi, bakıma muhtaç bireyler için yepyeni bir dönem vadediyor.
Mevcut sistemde "gelir testine" dayalı ve parçalı bir yapıda yürütülen bakım hizmetleri, bu kanunla birlikte sosyal sigorta çatısı altına giriyor. Teklifin gerekçesinde, her dört haneden birinde en az bir yaşlı ferdin bulunduğu ve mevcut kapasitenin yetersiz kaldığı vurgulanıyor. Yeni düzenleme ile bakım ihtiyacı, yoksulluk şartına bakılmaksızın "bakım sigortası" kapsamında karşılanacak.
Yeni Sistem Kimleri Kapsıyor?
Kanun teklifi sadece ileri yaştaki bireyleri değil, geniş bir yelpazeyi koruma altına alıyor:
65 yaş üzerindeki tüm vatandaşlar,
Zihinsel veya bedensel engeli nedeniyle çalışamayanlar,
Ağır hastalık veya malullük nedeniyle sürekli bakıma ihtiyaç duyanlar,
Aile Bakıcıları: Evde bakımı üstlenen aile bireyleri de sistem dahilinde desteklenecek.
Finansman Nasıl Sağlanacak? Prim Oranları Belli Oldu
Sistemin sürdürülebilirliği için SGK bünyesinde yeni bir sigorta kolu kurulacak. Teklifte öngörülen finansman modeli ise şöyle:
İşçi ve İşveren Payı: Prime esas kazancın %1,5'i oranında prim kesilecek.
Bağ-Kur (Kendi Hesabına Çalışanlar): Aylık kazancın %2'si oranında prim ödeyecek.
Devlet Katkısı: Toplam prim gelirlerinin %30'u oranında devlet desteği eklenecek.
ÖTV Katkısı: Prim ödeme gücü olmayan engelli bireyler için Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gelirlerinden %10 pay ayrılacak.
3 Milyon Kişiye İstihdam Kapısı
Sadece bir sosyal politika değil, aynı zamanda bir kalkınma projesi olarak nitelenen teklife göre, bakım sektörünün profesyonelleşmesiyle orta vadede 3 milyon kişiye istihdam sağlanması öngörülüyor. Bu sayede, özellikle kadınların üzerindeki ücretsiz ve güvencesiz bakım yükünün azaltılması ve kadın istihdamının artırılması hedefleniyor.
Evde Bakım ve Nakdi Ödeme Seçenekleri
Kanun teklifiyle birlikte bakım hizmetleri tek tip olmaktan çıkıyor. Değerlendirme Komisyonu'nun belirleyeceği ihtiyaca göre; dolaysız, dolaylı veya paylaşımlı bakım ödeneği modelleri uygulanacak. Evde bakım hizmetleri öncelikli olurken, kurumsal ve gündüzlü bakım merkezlerinin kalitesi de sıkı denetime tabi tutulacak.
Yorumlar
Kalan Karakter: