Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, mineral sektöründe çevreye verilen zararı azaltmayı ve sanayide yeşil dönüşümü hızlandırmayı hedefleyen “Mineral Endüstrisinde Mevcut En İyi Teknikler (MET) Tebliği”ni Resmî Gazete’de yayımladı. 1 Aralık 2025’te yürürlüğe girecek düzenleme, çimento, kireç, cam, seramik ve diğer mineral ürünleri sektörlerinde faaliyet gösteren tesislere yeni sorumluluklar ve teknik standartlar getiriyor.
Türkiye’nin, Avrupa Birliği çevre mevzuatıyla uyumunu güçlendirmesi açısından kritik öneme sahip Tebliğ, sanayide sıfır kirlilik hedeflerine yönelik şimdiye kadar hazırlanmış en kapsamlı düzenlemelerden biri olarak değerlendiriliyor.
Amaç: Sanayide Emisyonları Azaltmak ve Yeşil Dönüşümü Hızlandırmak
Tebliğin temel amacı, mineral sektöründe hava, su, toprak, gürültü ve koku kirliliğini kaynağında azaltmak, atık oluşumunu minimize etmek ve işletmelerde kaynak verimliliğini artırmak olarak açıklandı. Düzenleme, tesislerin Sanayide Yeşil Dönüşüm (SYD) belgelendirme sürecinde kullanılacak standartları da belirliyor.
Yeni Tebliğ, işletmelerin modernizasyon sürecine yön vererek karbonsuzlaşma, döngüsel ekonomi ve temiz üretim teknikleri gibi konulara odaklanıyor.
Hangi Sektörleri Kapsıyor?
Tebliğ, Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği’nin ilgili bölümlerine göre aşağıdaki sektörlerdeki faaliyetleri kapsıyor:
Çimento üretimi
Kireç ve magnezyum oksit üretimi
Cam ve fiberglas üretimi
Minerallerin eritilmesi
Mineral yün ve diğer mineral liflerin üretimi
Seramik ürünlerinin tüm alt kolları
Bu sektörlerdeki tüm yeni ve mevcut tesisler MET hükümlerine uyum sağlamakla yükümlü olacak.
Genel MET Kapsamı: Enerji, Atık ve Emisyon Yönetimi
Düzenlemede yer alan genel MET hükümleri, tüm mineral işletmeleri için ortak bir çevre ve enerji yönetimi çerçevesi sunuyor. Genel MET kapsamında tesislerin şu alanlarda teknik önlemler alması gerekiyor:
Çevre yönetim sistemi kurulması
Enerji verimliliğinin artırılması
Hammadde depolama ve taşıma süreçlerinin optimize edilmesi
Su emisyonları ve atık yönetimi
Gürültü ve titreşim kontrolü
Bu hükümler, tesislerin çevresel performans skorlarının da hesaplanmasında temel rol oynayacak.
Sektörel MET’ler: Çimento, Cam ve Seramik İçin Yeni Standartlar
Tebliğin en dikkat çeken bölümü, farklı mineral endüstrilerine özel olarak hazırlanan sektörel MET listeleri oldu.
Çimento, Kireç ve Magnezyum Oksit Üretimi MET'leri
Bu sektörde öne çıkan MET başlıkları şöyle:
Enerji tüketiminin azaltılması
Yakıt seçimi ve alternatif yakıt kullanımı
Toz, NOx, SOx ve diğer gaz emisyonlarının kontrolü
Atıkların yakıt veya hammadde olarak değerlendirilmesi
Proses kayıplarının azaltılması
Özellikle toz emisyonu ve PCDD/F gibi kalıcı organik kirleticilerin azaltılması bu alanda kritik öncelik.
Cam ve Fiberglas Üretimi İçin MET’ler
EK-3’te yer alan bu sektöre özel teknikler; gaz emisyonlarının kontrolü, fırın verimliliğinin artırılması ve ağır metal salımlarının azaltılmasına odaklanıyor.
Sektörde öne çıkan MET başlıkları:
Toz, NOx ve SOx azaltımı
HF ve HCl kontrolü
Uçucu organik bileşiklerin azaltılması
Hidrojen sülfür emisyonlarının izlenmesi
Alt akım proseslerinde enerji verimliliği
Seramik Ürünleri Üretimi İçin MET’ler
Seramik sektöründe ise enerji verimliliği ve su tüketiminin azaltılması temel hedef olarak gösteriliyor. Bu kapsamda:
Toz ve gaz emisyonu limitleri
Proses atıksuyu kontrolü
Çamur ve katı atık yönetimi
VOC emisyonlarının azaltılması
gibi standartlar uygulanacak.
SYD Belgesi Zorunluluğuna Doğru: Performans Skorlaması Geliyor
Tesislerin ne düzeyde MET’e uyum sağladığı, Bakanlık tarafından yayımlanacak puanlama tabloları ile değerlendirilecek. Ayrıca çevresel performans skorları, yani tesislerin karbon ayak izi, su verimliliği, toksisite etkisi gibi faktörlerin hesaplanma yöntemi de Bakanlık tarafından açıklanacak.
Bu skorlar, işletmelerin SYD Belgesi kategorisini belirlemede kritik rol oynayacak.
AB Uyumlu Bir Düzenleme
Tebliğ, Avrupa Birliği’nin 2010/75/AB sayılı Endüstriyel Emisyonlar Direktifi ve 2024’te güncellenen düzenlemeleri esas alınarak hazırlandı. Türkiye’nin çevre mevzuatında AB’ye uyumu açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Ne Zaman Yürürlüğe Giriyor?
Tebliğ, 1 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe girecek. Tesisler bu tarihe kadar MET standartlarına uyum sağlamak için gerekli hazırlıkları yapmak zorunda olacak.
Yorumlar
Kalan Karakter: