Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan “Gemi ve Su Araçlarının İnşa, Tadilat ve Bakım Onarım Yönetmeliği”, 14 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni yönetmelik; gemi ve su araçlarının inşa, tadilat ve bakım-onarım süreçlerinde uyulması gereken teknik kriterleri, denetim mekanizmalarını ve belgelendirme esaslarını ayrıntılı şekilde düzenliyor. Yapılan düzenlemelerle birlikte sektör genelinde daha şeffaf, izlenebilir ve standartlara dayalı bir yapı hedefleniyor.
YÖNETMELİĞİN AMACI VE KAPSAMI
Yönetmeliğin temel amacı, gemi ve su araçlarının yapım ve yenileme süreçlerinde teknik yeterliliklerin sağlanması, denetimlerin etkinleştirilmesi ve sorumlulukların netleştirilmesi olarak tanımlandı. Düzenleme; yurt içinde ve serbest bölgelerde inşa edilen, tadilatı yapılan veya bakım-onarım gören tüm gemi ve su araçlarını kapsıyor. Askeri gemiler ile bazı kamu kurumlarına ait deniz araçları ise yönetmelik kapsamı dışında tutuldu.
İNŞA VE TADİLAT İZİNLERİNDE YENİ KRİTERLER
Yeni yönetmelikle birlikte Türk Bayraklı gemi ve su araçlarının inşa veya tadilatına başlamadan önce liman başkanlığından izin alınması zorunluluğu netleştirildi. Özellikle tam boyu 12 metre ve üzeri olan, 12 kişiden fazla yolcu taşıyan veya tehlikeli madde taşımacılığı yapacak gemiler için izin süreci ayrıntılı kurallara bağlandı. Başvuruların elektronik ve fiziki ortamda yapılması, belirlenen süreler içinde sonuçlandırılması hüküm altına alındı.
GSVP SİSTEMİ ZORUNLU HALE GELDİ
Turgut Reis Gemi Sanayi Veritabanı Programı (GSVP), yeni yönetmelikle birlikte merkezi bir izleme sistemi haline getirildi. İnşa, tadilat ve bakım-onarım faaliyetlerine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin bu sisteme eksiksiz girilmesi zorunlu oldu. GSVP’ye kayıt yapılmayan gemi ve su araçları için kara sörveyi işlemleri gerçekleştirilmeyecek.
KLAS ZORUNLULUĞU GENİŞLETİLDİ
Yönetmelikte dikkat çeken başlıklardan biri de klas kuruluşlarıyla ilgili düzenlemeler oldu. Tam boyu 24 metre ve üzeri gemiler, yolcu gemileri ve belirli nitelikteki balıkçı gemileri için klaslı inşa ve tadilat şartları ayrıntılı şekilde tanımlandı. Yetkilendirilmiş klas kuruluşlarının denetim, onay ve belgelendirme süreçlerindeki rolü güçlendirildi.
KONTROL MÜHENDİSLERİNE NET SORUMLULUKLAR
Klas zorunluluğu bulunmayan gemilerde kontrol mühendisi uygulaması öne çıktı. Kontrol mühendislerinin aynı anda en fazla beş gemide görev alabileceği belirtildi. Projeye uygunluk, periyodik denetimler ve raporlama yükümlülükleri açık şekilde tanımlanarak sürecin teknik takibi güvence altına alındı.
YABANCI BAYRAKLI GEMİLER İÇİN AYRI DÜZENLEME
Yabancı bayraklı gemi ve su araçları için de özel hükümler getirildi. Tam boyu 12 metre ve üzeri olan yabancı bayraklı gemilerin inşa ve tadilatında liman başkanlığı izni zorunlu hale geldi. Klas şartları, bayrak devleti kuralları ve ihracat amaçlı inşa edilen gemilerle ilgili süreçler yönetmelikte ayrı başlıklar altında düzenlendi.
BAKIM-ONARIM VE KARA SÖRVEYİ KURALLARI
Yeni düzenleme ile bakım-onarım faaliyetlerinin nerelerde yapılabileceği de netleşti. Tam boyu 15 metre ve üzeri gemilerin kara sörveylerinin tesis, yat limanı veya balıkçı barınağında yapılması şart koşuldu. İç sulardaki gemiler için ise idarenin uygun gördüğü alanlar tanımlandı.
SEKTÖRDE DENETİM VE BELGELENDİRME GÜÇLENİYOR
Yönetmelik, gemi sahipleri, tesis işletmecileri, kontrol mühendisleri ve klas kuruluşlarının görev ve sorumluluklarını ayrıntılı şekilde belirleyerek denetim zincirini güçlendirmeyi hedefliyor. Yeni kuralların, gemi inşa ve bakım sektöründe standartlaşmayı artırması ve kayıt dışı uygulamaların önüne geçmesi bekleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: