Artan konut fiyatları, yükselen kredi faiz oranları ve ekonomik dalgalanmalar nedeniyle Türkiye’de ev sahibi olmak her geçen gün zorlaşıyor. Banka kredisine alternatif olarak öne çıkan ve kamuoyunda “evim şirketleri” olarak bilinen tasarruf finansman şirketleri ise son yıllarda binlerce vatandaşın tercihi haline geldi.
2021 yılında yapılan yasal düzenleme ile birlikte bu sistem Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetimine alındı. Peki tasarruf finansman sistemi tam olarak nasıl işliyor? Güvenli mi? Maddi kayıp riski var mı? Çanakkale’de hangi firmalar faaliyet gösteriyor? İşte merak edilen tüm ayrıntılar…
ELBİRLİĞİ VE HAVUZ SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Tasarruf finansman sisteminin temelinde “elbirliği” modeli bulunuyor. Şirketler kendi öz kaynaklarından kredi vermiyor. Bunun yerine ev almak isteyen vatandaşları belirli gruplara ayırıyor.
Her katılımcı her ay belirlenen taksiti ödüyor ve bu ödemeler ortak bir havuzda toplanıyor. Ay sonunda biriken toplam tutar, gruptaki bir ya da birkaç kişinin ev almasına yetecek seviyeye ulaştığında ödeme yapılıyor.
Teslimat genellikle iki şekilde gerçekleşiyor:
Noter huzurunda çekiliş sistemi
Önceden belirlenen sabit sıra yöntemi
Şirketin kazancı ise başlangıçta alınan ve geri iadesi olmayan “organizasyon ücreti”nden oluşuyor. Sistemde faiz uygulanmıyor; maliyet organizasyon bedeli üzerinden şekilleniyor.
TÜRKİYE’DE KAÇ LİSANSLI FİRMA VAR?
2021 öncesinde 30’un üzerinde faaliyet gösteren şirket sayısı, yeni yasal düzenlemeler ve yüksek sermaye şartları nedeniyle önemli ölçüde azaldı. BDDK’nın en az 100 milyon TL sermaye şartı getirmesi sonrası birçok firma tasfiye edildi.
Bugün Türkiye’de yaklaşık 10-12 lisanslı tasarruf finansman şirketi bulunuyor. Öne çıkan firmalar arasında şunlar yer alıyor:
Eminevim
Birevim
Fuzul Tasarruf Finansman
Katılımevim
Sinpaş Yapı Tasarruf
İyi Finans
İmece Tasarruf
Bu firmalar BDDK lisansı ile faaliyet gösteriyor.
SİSTEM GÜVENLİ Mİ? MADDİ KAYIP RİSKİ VAR MI?
Tasarruf finansman şirketleri artık BDDK denetiminde faaliyet gösteriyor. Olası bir tasfiye durumunda süreç yine BDDK gözetiminde yürütülüyor. Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli risk enflasyon faktörü.
Örneğin bugün 3 milyon TL’lik bir ev için sisteme giren bir katılımcı, 36 ay sonra teslimat hakkı kazanırsa; o tarihte aynı evin fiyatı çok daha yüksek olabilir. Bu durumda alınacak tahsisat tutarı, konut fiyat artışına yetişemeyebilir.
Bu nedenle uzmanlar şu modellere dikkat çekiyor:
Enflasyon endeksli sistemler
Artan taksitli planlar
Ara ödeme destekli modeller
Bu tür seçenekler alım gücünün korunmasına katkı sağlayabiliyor.
SÖZLEŞMEDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN 5 KRİTİK MADDE
Tasarruf finansman sisteminde en önemli aşama sözleşme süreci olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre “şeytan ayrıntıda gizlidir” sözü tam da bu noktada önem kazanıyor.
1. TESLİMAT TARİHİ GARANTİSİ
Sözleşmede net bir tarih mi var, yoksa aralıklı bir teslim süresi mi belirtilmiş? “Şirket teslimatı erteleyebilir” gibi ifadeler mutlaka incelenmeli.
2. ENFLASYON KORUMASI
Sabit tutarlı sistemlerde konut fiyat artışı riski bulunuyor. Artışlı veya endeksli modeller avantaj sağlayabiliyor.
3. ORGANİZASYON ÜCRETİ
Bu ücret iade edilmez. Erken ayrılma durumunda yanabileceği açıkça bilinmeli.
4. CAYMA VE AYRILMA HAKKI
İlk 14 gün içinde cayma hakkı bulunuyor. Bu süre geçtikten sonra iade süresi sözleşmede belirtilen takvime göre yapılır.
5. İPOTEK VE MASRAFLAR
Ev tesliminde şirket borç bitene kadar ipotek koyar. İpotek kaldırma masrafları sözleşmede açıkça yazılı olmalı.
ÇANAKKALE’DE HANGİ FİRMALAR VAR?
Çanakkale merkezde ulusal çapta faaliyet gösteren birçok tasarruf finansman şirketinin şubesi bulunuyor. Özellikle çarşı merkezi ve kordon çevresinde hizmet veren başlıca firmalar şunlar:
Eminevim Çanakkale Merkez
Birevim Çanakkale Merkez
Fuzul Tasarruf Finansman Çanakkale Merkez
Katılımevim Çanakkale Merkez
Vatandaşların sözleşme öncesinde şubeleri ziyaret ederek detaylı bilgi alması ve tüm maddeleri dikkatle incelemesi öneriliyor.
BANKA KREDİSİ Mİ, TASARRUF FİNANSMANI MI?
Banka konut kredilerinde yüksek faiz maliyeti bulunurken, tasarruf finansman sisteminde faiz yerine organizasyon ücreti uygulanıyor.
Banka kredisi ile tapu hemen alınabiliyor. Tasarruf sisteminde ise sıra bekleniyor.
Banka kredileri TMSF garantisi kapsamında değerlendirilirken, tasarruf finansman şirketleri BDDK denetiminde faaliyet gösteriyor.
Ev sahibi olmanın zorlaştığı mevcut ekonomik koşullarda tasarruf finansman modeli birçok kişi için alternatif oluşturuyor. Ancak sistemin işleyişini, sözleşme maddelerini ve enflasyon riskini doğru analiz etmek büyük önem taşıyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: