24 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik değişikliğiyle kıyı tesislerine yönelik “Yeşil Liman Sertifikası” şartları önemli ölçüde genişletildi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılan düzenleme, çevresel sürdürülebilirliği artırmayı hedeflerken, liman işletmelerine ciddi yükümlülükler ve yaptırımlar getiriyor. Yeni düzenlemeye göre, sertifika almak zorunda olan kıyı tesislerinin kapsamı genişletilirken, başvuru yapmayan ya da başvurusu reddedilen işletmelere ağır para cezaları uygulanacak.
BAŞVURU YAPMAYANA SAATLİK CEZA GELİYOR
Yönetmelikte yapılan en dikkat çekici değişikliklerden biri ceza uygulamaları oldu. Yeşil Liman Sertifikası almak zorunda olduğu halde başvuru yapmayan ya da başvurusu reddedilen kıyı tesislerine, yanaşan her bir gemi için saat başına 5 bin TL idari para cezası kesilecek. Üstelik bir saatten kısa süreler de tam saat olarak hesaplanacak.
Uygulanacak cezaların alt sınırı 15 bin 259 TL, üst sınırı ise 605 bin 279 TL olarak belirlendi. Ayrıca bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılacak. Bu düzenleme ile birlikte liman işletmelerinin sertifika sürecine kayıtsız kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
HANGİ LİMANLAR İÇİN ZORUNLU HALE GELDİ?
Yeni düzenleme ile Yeşil Liman Sertifikası zorunluluğu daha geniş bir alanı kapsayacak şekilde güncellendi. Buna göre:
Yeni inşa edilecek ve Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu kapsamına giren tüm kıyı tesisleri sertifika almak zorunda olacak.
Mevcut tesislerden kapasitesini önemli ölçüde artıranlar da bu zorunluluğa dahil edilecek.
Yılda 100 ve üzeri kruvaziyer gemi ağırlayan limanlar için son tarih 31 Aralık 2028 olarak belirlendi.
100 bin TEU ve üzeri konteyner elleçleyen limanlar ise en geç 31 Aralık 2030’a kadar sertifika almak zorunda olacak.
Bu kriterlerin belirlenmesinde son üç yılın ortalaması esas alınacak. Kapasitesini sonradan artıran tesisler için ise zorunluluk bir sonraki yılın sonunda başlayacak.
İMAR PLANLARINDA YENİ ŞART: YEŞİL LİMAN İBARESİ
Yönetmelik değişikliği ile birlikte kıyı tesislerine yönelik imar planlarında da yeni bir şart getirildi. Bundan sonra hazırlanacak imar planlarında “Yeşil Liman Sertifikası başvurusu yapılacaktır” ibaresinin yer alması zorunlu olacak.
Ayrıca sertifika almayan yeni tesislere işletme izin belgesi verilmeyecek. Genişletilen alanlar da sertifika olmadan işletme kapsamına dahil edilmeyecek. Bu düzenleme, çevresel kriterlerin daha proje aşamasında zorunlu hale getirildiğini ortaya koyuyor.
ÇEVRESEL KRİTERLER SIKILAŞTIRILDI
Yönetmelikte yalnızca cezalar değil, çevresel kriterler de önemli ölçüde sıkılaştırıldı. Buna göre:
Kıyı tesislerinin hatıra ormanı oluşturması veya en az 5 bin ağaçlık özel ağaçlandırma projesi gerçekleştirmesi gerekecek.
Deniz yüzeyi temizliği artık planlı ve raporlanabilir bir süreç haline getirilecek.
Çöpkapar sistemleri ve bariyerler gibi ekipmanların kullanımı zorunlu olacak.
Dere ağızlarında bariyer kullanımı mecburi hale getirildi.
Kullanılan temizlik sistemlerinin düzenli bakım ve kayıt takibi yapılacak.
Ayrıca limanların gemilere elektrik bağlantısı sağlaması için uluslararası standartlara uygun altyapı kurmaları da gerekecek.
BAŞVURU SÜRELERİ VE İSTİSNA DETAYLARI
Yeni düzenleme, başvuru sürelerini de netleştirdi. Buna göre:
Yeni inşa edilen tesisler tamamlandıktan sonra en geç bir ay içinde başvuru yapmak zorunda olacak.
Mevcut tesisler ise zorunluluk tarihinden en az üç ay önce başvuruda bulunacak.
Ancak bazı durumlarda istisna uygulanabilecek. Eğer kıyı tesisinin Yeşil Liman şartlarını sağlayamaması işletmeden kaynaklanmıyorsa, ilgili idare tarafından en fazla bir yıl geçerli istisna belgesi verilebilecek. Bu belge yalnızca bir kez daha uzatılabilecek.
LİMAN SEKTÖRÜNDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
Yapılan bu kapsamlı değişiklikle birlikte Türkiye’de liman işletmeciliğinde çevre odaklı yeni bir döneme giriliyor. Yeşil Liman Sertifikası artık sadece bir tercih değil, belirli kriterleri sağlayan tesisler için zorunlu bir uygulama haline geliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: