Millî Savunma Bakanlığı (MSB), savunma sanayisinde üretim, ithalat ve ihracat süreçlerini doğrudan ilgilendiren önemli bir düzenlemeyi kamuoyuyla paylaştı. Resmî Gazete'de yayımlanan "2026 Yılı Kontrole Tâbi Malzeme Listesi" ile 5201 sayılı Kanun kapsamında denetime tabi tutulacak askerî malzemeler, silah sistemleri, mühimmatlar ve bunlara ilişkin teknolojiler yeniden belirlendi.
Yeni düzenleme, yalnızca klasik silah ve mühimmatları değil, günümüz savunma teknolojilerinde öne çıkan insansız sistemler, elektronik harp ekipmanları, askeri yazılımlar, uydu sistemleri ve kritik elektronik bileşenleri de kapsıyor. Böylece Türkiye'nin savunma sanayisindeki stratejik ürünlerinin üretim ve dış ticaret süreçleri daha sıkı denetim altına alınacak.
Silah ve mühimmat üretiminde izin şartı
Yayımlanan listeye göre her çap ve model yivli tabanca, makineli tabanca, tüfek, keskin nişancı tüfekleri, havanlar, obüsler, toplar, roket sistemleri, füzeler, torpidolar ve bunların kritik parçalarının üretimi ile ithalat ve ihracatı Millî Savunma Bakanlığının izin ve kontrolüne tabi olacak.
Bunun yanı sıra askerî patlayıcılar, harp başlıkları, fünyeler, sevk barutları, roket ve füze yakıtları ile askeri amaçlı kullanılan birçok piroteknik malzeme de kontrol kapsamına alındı.
İHA ve dron teknolojileri de listede
2026 listesinde dikkat çeken başlıklardan biri de insansız sistemler oldu.
Askerî amaçlı insansız hava araçları, insansız kara araçları, insansız deniz araçları ile bunlarda kullanılan birçok kritik elektronik ekipman kontrol kapsamına girdi.
Özellikle;
- yüksek kapasiteli ESC (Elektronik Hız Kontrolü) kartları,
- belirli güç seviyesinin üzerindeki motorlar,
- jet motorları,
- askeri amaçlı dron sistemleri,
- askeri kullanım için tasarlanan fırlatma sistemleri,
artık Bakanlığın denetimi altında işlem görecek.
Buna karşılık tarım, akademik çalışma ve bilimsel araştırmalar gibi sivil amaçlarla kullanılan insansız hava araçlarında yer alan bazı elektronik kartların kontrol kapsamı dışında tutulduğu da düzenlemede açıkça belirtildi.
Elektronik harp ve askeri yazılımlar da denetlenecek
Yeni liste yalnızca fiziksel ürünleri değil, savunma teknolojilerinin dijital bileşenlerini de kapsıyor.
Elektronik harp sistemleri, kriptolu haberleşme cihazları, askerî yazılımlar, simülasyon sistemleri, radarlar, dost-düşman tanıma sistemleri, gece görüş cihazları, termal kameralar, lazer hedefleme sistemleri ve askeri komuta kontrol altyapılarının da üretim ve ticareti Millî Savunma Bakanlığının iznine tabi olacak.
Ayrıca askeri amaçlı uydu sistemleri, uzay araçları ve bu alanlarda kullanılan yer destek ekipmanları da listeye dahil edildi.
Çift kullanımlı ürünler için ayrı uygulama
Düzenlemede hem sivil hem de askeri amaçlarla kullanılabilen "çift kullanımlı malzemeler" için de özel hükümler yer aldı.
Bu kapsamdaki ürünlerin ihracatı ve ithalatı, ilgili mevzuat çerçevesinde Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülmeye devam edecek. Ancak bir ürünün askeri veya sivil amaçlı olup olmadığına ilişkin nihai değerlendirmede Millî Savunma Bakanlığının görüşü esas alınacak.
Firmalara geçiş süreci tanındı
Yeni listede daha önce kontrol kapsamında bulunmayan ancak artık denetime tabi hale gelen ürünleri üreten firmalara geçiş süreci de tanındı.
Buna göre söz konusu kuruluşların, listenin yayımlanmasının ardından iki ay içerisinde gerekli güvenlik ve üretim belgeleri için başvuruda bulunmaları gerekiyor. Belgelendirme sürecinin ise 1 Haziran 2027 tarihine kadar tamamlanması şart koşuldu.
Bu süreçte başvurusunu yapan firmalar üretim faaliyetlerine devam edebilecek. Belgelendirme sistemine dahil olmak istemeyen kuruluşlar ise mevcut stoklarını en geç 1 Haziran 2027 tarihine kadar satışa sunabilecek.
Stratejik teknolojiler daha sıkı denetlenecek
Yayımlanan 2026 Kontrole Tâbi Malzeme Listesi ile birlikte Türkiye'nin savunma sanayisinde kritik öneme sahip teknolojilerin üretimi ve uluslararası ticaretinde daha sıkı bir denetim mekanizması uygulanacak. Düzenleme; millî güvenliğin korunması, stratejik teknolojilerin kontrol altında tutulması ve uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla hazırlanırken, savunma sanayisinde faaliyet gösteren üreticiler için de yeni yükümlülükler getiriyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: