Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK), nükleer tesislerde uygulanan bağımsız gözetim sistemine ilişkin önemli değişikliklere gitti. 19 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte yalnızca nükleer tesisler değil, radyoaktif atık tesisleri de bağımsız gözetim kapsamına alındı. Düzenleme, denetim mekanizmasından yangın güvenliğine, uygunsuzluk yönetiminden habersiz denetimlere kadar birçok yeni uygulamayı beraberinde getirdi.
Türkiye'nin enerji alanındaki stratejik yatırımları arasında yer alan nükleer tesisler için getirilen yeni kurallar, güvenlik ve denetim süreçlerinin daha da sıkılaştırılması olarak değerlendiriliyor.
YÖNETMELİĞİN ADI DEĞİŞTİ, KAPSAMI GENİŞLEDİ
Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme ile "Nükleer Tesislerde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik"in adı "Nükleer Tesislerde ve Radyoaktif Atık Tesislerinde Bağımsız Gözetim Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik" olarak değiştirildi.
Böylece radyoaktif atık tesisleri de ilk kez açık şekilde bağımsız gözetim sistemi kapsamına dahil edildi. Düzenlemeyle birlikte birçok maddede "nükleer tesis" ifadeleri yerine "tesis" kavramı kullanılmaya başlandı.
HABERSİZ DENETİM YETKİSİ DİKKAT ÇEKTİ
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri bağımsız gözetim şirketlerine (BGŞ) verilen yeni yetkiler oldu.
Buna göre bağımsız gözetim kuruluşları, denetim programlarını kendi belirleyecek ve gerekli gördükleri durumlarda habersiz denetimler gerçekleştirebilecek. Gözetim faaliyetlerinin sonuçlarına bağlı ödeme yapılmasını öngören sözleşme maddelerine ise izin verilmeyecek.
Böylece denetim mekanizmasının bağımsızlığının korunması hedefleniyor.
UYGUNSUZLUK TESPİT EDİLİRSE ÇALIŞMALAR DURDURULABİLECEK Mİ?
Yönetmelikte yapılan değişiklikle bağımsız gözetim kuruluşlarına önemli sorumluluklar da verildi.
Denetimler sırasında uygunsuzluk tespit edilmesi halinde, ilgili eksiklikler giderilinceye kadar bağımsız gözetim kuruluşları işin gözetimini reddedebilecek. Bu durumda kuruluşlar, gözetim olmadan faaliyetlerini sürdüremeyecek.
Karar ve gerekçeler hem ilgili kuruluşa hem de Nükleer Düzenleme Kurumuna bildirilecek.
Bu uygulamanın, güvenlikten taviz verilmemesi amacıyla getirildiği belirtiliyor.
YANGIN GÜVENLİĞİ İÇİN YENİ ŞARTLAR GETİRİLDİ
Düzenlemeyle birlikte yangın güvenliği konusu da daha ayrıntılı hale getirildi.
Bağımsız gözetim kuruluşları, tesislerde alınan yangın önlemlerinin "Nükleer Tesislerde Yangın Güvenliği Yönetmeliği" ile "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygunluğunu da denetleyecek.
Yangına ilişkin uygulama projeleri de denetim sürecinin bir parçası olacak.
PROJE YÖNETİCİSİ SAHADA TAM ZAMANLI GÖREV YAPACAK
Yeni düzenleme kapsamında bağımsız gözetim kuruluşlarının, tesis sahasında tam zamanlı görev yapacak bir proje yöneticisi bulundurması zorunlu hale getirildi.
Ayrıca elektronik veri tabanı üzerinde çalışan bir uygunsuzluk yönetim sistemi oluşturulması da şart koşuldu. Böylece denetimlerde tespit edilen eksikliklerin kayıt altına alınması ve izlenmesi sağlanacak.
Kuruluşlar ile bağımsız gözetim şirketleri arasındaki iletişim süreçleri ve onay mekanizmaları da yazılı prosedürlere bağlandı.
YENİ YÜKÜMLÜLÜKLER İÇİN GEÇİŞ SÜRECİ BAŞLADI
Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme kapsamında getirilen ilave yükümlülüklerin tamamının hemen uygulanması yerine geçiş süreci öngörüldü.
Buna göre bağımsız gözetim faaliyetlerine ilişkin yeni yükümlülükler ile mevcut nükleer yapı denetimi faaliyetlerine yönelik ilave şartların 31 Aralık 2027 tarihine kadar yerine getirilmesi gerekecek.
19 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelik hükümlerini ise Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütecek.
Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki yatırımlarının sürdüğü bir dönemde yürürlüğe giren düzenleme, özellikle güvenlik, bağımsız denetim ve radyoaktif atık yönetimi başlıklarında yeni bir dönemin kapısını aralamış oldu.
Yorumlar
Kalan Karakter: