23 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle İstanbul Üniversitesi bünyesinde İstanbul Üniversitesi Tarih Uygulama ve Araştırma Merkezi (İÜ-TAUM) kuruldu. Yeni düzenleme ile merkezin amacı, faaliyet alanları, yönetim yapısı ve çalışma usulleri ayrıntılı biçimde belirlendi. Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
Düzenleme, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlandı. Böylece üniversite bünyesinde tarih biliminin farklı alt dallarını kapsayan yeni bir araştırma ve uygulama merkezi oluşturulmuş oldu.
MERKEZİN AMACI VE KAPSAMI NETLEŞTİ
Yönetmeliğe göre merkezin temel amacı, Türkiye’de tarih biliminin gelişimini desteklemek olarak tanımlandı. Merkez; eskiçağ, ortaçağ, yeniçağ, yakınçağ, cumhuriyet dönemi tarihi ile Osmanlı, Bizans, Avrupa, Asya ve Afrika tarihi gibi geniş bir yelpazede bilimsel araştırmaları teşvik edecek.
İÜ-TAUM’un özgün bilgi üretimini artırması, akademik çalışmaları desteklemesi ve ulusal ile uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapması öngörülüyor. Bu kapsamda merkezin hem akademik hem de uygulamaya dönük faaliyetler yürütmesi planlanıyor.
Yönetmelik, merkezin yalnızca araştırma değil aynı zamanda eğitim ve proje geliştirme süreçlerinde de aktif rol alacağını ortaya koyuyor.
EĞİTİM PROGRAMLARI VE BİLİMSEL ETKİNLİKLER DÜZENLENECEK
Merkezin faaliyet alanları arasında sertifikalı veya sertifikasız eğitim programları düzenlemek yer alıyor. Tarih biliminin farklı alt disiplinlerinde eğitim faaliyetleri yürütülebilecek. Ayrıca yayın yapılması, araştırma projeleri geliştirilmesi ve mevcut projelere katılım sağlanması da merkezin görevleri arasında bulunuyor.
Yönetmelik kapsamında merkez; tarih, arkeoloji, sanat tarihi ve diğer beşerî bilimler alanlarında seminer, konferans, kongre ve sempozyum düzenleyebilecek. Aynı zamanda ulusal ve uluslararası bilimsel toplantılara katılım sağlayarak akademik iş birlikleri geliştirebilecek.
Merkez, ilgili kurum ve kuruluşlarla ortak araştırmalar yapabilecek ve disiplinler arası çalışmalar yürütebilecek. Böylece tarih biliminin farklı alanlarında koordineli akademik üretim hedefleniyor.
YÖNETİM YAPISI ÜÇ ORGANLI OLARAK BELİRLENDİ
İÜ-TAUM’un yönetim organları; Müdür, Yönetim Kurulu ve Danışma Kurulu olarak belirlendi. Bu yapı ile merkezin idari ve akademik süreçlerinin kurumsal bir çerçevede yürütülmesi amaçlanıyor.
Müdür, merkezin faaliyet alanları ile ilgili çalışmaları bulunan Üniversitenin Edebiyat Fakültesi öğretim üyeleri arasından Rektör tarafından üç yıllık süreyle görevlendirilecek. Görev süresi sona eren müdür aynı usulle yeniden atanabilecek. Gerekli görülmesi halinde görev süresi dolmadan değişiklik yapılabilecek.
Müdür, merkezin faaliyetlerinden Rektöre karşı sorumlu olacak ve merkezi temsil edecek.
MÜDÜRÜN GÖREVLERİ VE YETKİLERİ
Yönetmelikte müdürün görevleri ayrıntılı şekilde düzenlendi. Müdür; merkezin faaliyetlerini yürütmek, Yönetim Kurulu ve Danışma Kurulunu toplantıya çağırmak, gündem hazırlamak ve toplantılara başkanlık etmekle görevli olacak.
Ayrıca merkezin yıllık faaliyet raporunu hazırlayarak Yönetim Kuruluna sunacak. Çalışma programı taslaklarını hazırlayacak ve kurul tarafından karara bağlanan programların uygulanmasını sağlayacak. Mevzuat kapsamında verilen diğer görevler de müdür tarafından yerine getirilecek.
Merkezin harcama yetkilisi de müdür olarak belirlendi. Böylece mali işlemler ve kaynak kullanımı doğrudan müdürlük makamı üzerinden yürütülecek.
YÖNETİM KURULU KARARLARI OY ÇOKLUĞU İLE ALACAK
Yönetim Kurulu, müdürün başkanlığında toplam yedi üyeden oluşacak. Altı üye, merkezin faaliyet alanları ile ilgili çalışmaları bulunan öğretim üyeleri arasından müdürün önerisi üzerine Rektör tarafından üç yıllığına görevlendirilecek.
Kurul en az altı ayda bir toplanacak. Toplantılar salt çoğunlukla yapılacak ve kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu ile alınacak. Oyların eşitliği durumunda müdürün oyu yönünde çoğunluk sağlanmış kabul edilecek.
Yönetim Kurulu; merkezin verimli çalışması için gerekli kararları almak, yıllık faaliyet raporunu onaylamak, idari ve bilimsel çalışmaları değerlendirmek gibi görevleri üstlenecek. Ayrıca katılım belgesi verilme koşullarını belirleyecek ve gerekli görülmesi halinde uzmanlık komisyonları kurabilecek. Merkeze önerilen araştırma projeleri de kurul tarafından incelenecek.
DANIŞMA KURULU EN FAZLA 20 ÜYEDEN OLUŞACAK
Danışma Kurulu, müdürün başkanlığında en fazla 20 üyeden oluşacak. Üyeler, üniversite içinden veya dışından, merkezin faaliyet alanlarıyla ilgili çalışmaları bulunan uzman kişiler arasından seçilecek ve Rektör tarafından üç yıllığına görevlendirilecek.
Kurul her yıl kasım ayında toplanacak. Gerekli görüldüğünde müdürün daveti üzerine yıl içinde ek toplantılar da yapılabilecek. Toplantılar için özel bir karar veya toplantı nisabı aranmayacak.
Danışma Kurulunun görevi, merkezin çalışmaları hakkında tavsiye ve önerilerde bulunmak olarak belirlendi.
PERSONEL VE ESKİ YÖNETMELİKLE İLGİLİ DÜZENLEME
Merkezin akademik, teknik ve idari personel ihtiyacı, ilgili kanun hükümleri çerçevesinde Rektör tarafından görevlendirilen personel ile karşılanacak. Merkez tarafından edinilen her türlü alet, donanım ve demirbaş merkezin kullanımına tahsis edilecek.
Yeni düzenleme ile birlikte 21 Eylül 1968 tarihli ve 13007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Araştırmaları Enstitüsü Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı.
Yorumlar
Kalan Karakter: