Tarihi Yapıları İzinsiz Değiştirenlere Ağır Ceza: Koruma Kurullarından Peş Peşe Kritik Kararlar!
Kültür Varlıklarında Yeni Dönem: Kaçak Tadilat Yapanlar Mahkemeye Verilecek, Koruma Alanları Genişletilecek
Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları, tarihi mirasın korunmasına yönelik emsal niteliğinde kararlara imza attı. Türkiye'nin farklı illerinde tarihi yapıları aslına aykırı şekilde dönüştüren, izinsiz müdahalede bulunan mülk sahipleri hakkında adli süreçler başlatılırken, kritik arkeolojik ve tarihi alanların sınırları yeniden belirlendi. Yayımlanan resmi kararlar doğrultusunda, tarihi tescilli yapılara izinsiz şekilde sac kaplama yapan, betonarme bina inşa eden veya tarihi pazar alanlarında kaçak yıkım gerçekleştiren sorumlular hakkında 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında suç duyurularında bulunulması kararlaştırıldı.
Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, Rize’nin Fındıklı ilçesinde gerçekleştirdiği incelemelerin ardından tarihi yapıların tahribatına yönelik sert yaptırımlar uygulama kararı aldı. Kurulun 22.05.2026 tarihli ve 11329 sayılı kararına göre, Fındıklı ilçesi Arılı Köyü'nde bulunan ve koruma grubu II olarak belirlenen tescilli "Altıhan TURNA Evi"ne yönelik izinsiz uygulamalar tespit edildi. Tarihi yapının özgün kiremit çatı örtüsünün sökülerek yerine sac kaplama yapıldığı, beden duvarlarının bazı kısımlarının mermer bloklar ile kaplandığı ve giriş sahanlığına demir korkuluk eklendiği belirlendi. Kurul, can ve mal güvenliği tedbirleri alınarak bu izinsiz uygulamaların 6 ay içerisinde tamamen kaldırılmasına, yapıya ait serenderin ise kültür varlığı olarak tescil edilmesine hükmetti. Aynı bölgede yer alan başka bir ihlal ise bardağı taşıran son damla oldu. Alınan 11331 sayılı kararda, Beydere Köyü'ndeki tescilli "Alicanoğlu Evi"nin tamamen yıkılarak yerine bodrum ve zemin katlı betonarme bir yapı inşa edildiği belgelendi. Kurul, tescilli taşınmazın yıkılmasına ve yok edilmesine sebep olan sorumlular hakkında 2863 sayılı Kanun kapsamında derhal suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi. Ayrıca alınan 11333 sayılı karar ile Yenimahalle Köyü'nde bulunan tescilli bir konutun koruma alanı sınırları da resmi olarak netleştirildi.
Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu da sorumluluk alanındaki Sakarya ve İzmit illerinde koruma sınırlarını güncelleyen kararlar yayımladı. Kurulun 17.04.2026 tarihli ve 8663 sayılı kararına göre, Sakarya'nın Adapazarı ilçesi Semerciler Mahallesi'nde bulunan ve kamu mülkiyetindeki tescilli Atatürk Evi'nin yakınındaki parselleri kapsayan koruma alanı sınırları 2863 sayılı Kanun açısından güncellendi. Kurulun bir diğer dikkat çeken kararı ise 21.05.2026 tarihli ve 8728 sayılı karar oldu. Adapazarı Tığcılar Mahallesi'nde bulunan, ancak günümüzde yok olduğu için tescil kaydının silinmesine yönelik suç duyurusu süreçleri işletilen bazı sivil mimarlık örneği tescilli yapıların kentsel dönüşüm projesi kapsamındaki durumları değerlendirildi. Yapıların yerinde bulunmaması nedeniyle başka bir parsele nakledilmesi önerisi, yasal mevzuattaki "taşınmaz kültür varlıklarının nakli" şartlarını karşılamadığı gerekçesiyle uygun bulunmadı. Ayrıca 20.05.2026 tarihli ve 8691 sayılı karar uyarınca, İzmit ilçesi Velihahmet Mahallesi'ndeki tescilli antik su kanalının koruma alanı sınırları yeniden belirlenerek, bu alanda yapılacak yeni yapılaşmalar için resmi imar durumu ve mimari proje onay şartı getirildi.
Denizli’de ise kentin tarihi kalbi niteliğindeki Kaleiçi bölgesine yönelik çok kapsamlı bir sit kararı hayata geçirildi. Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan 22.05.2026 tarihli karar ile Merkezefendi ilçesi Saraylar Mahallesi'nde yer alan Kaleiçi Arkeolojik Yerleşimi, I. ve III. Derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi. Alınan karar doğrultusunda bölgede 3 yıl süreyle geçerli olacak geçiş dönemi koruma esasları belirlendi. Bu kurallara göre, I. Derece arkeolojik sit sınırları içinde kesinlikle hiçbir yapılaşmaya izin verilmeyecek ve bilimsel amaçlı kazılar dışında hiçbir kazı çalışması yapılamayacak. III. Derece arkeolojik sit alanlarında ise herhangi bir inşaat uygulaması yapılmadan önce müze müdürlüğü uzmanları tarafından zorunlu olarak sondaj kazısı gerçekleştirilecek. Bölgede yer alan mülkiyeti Denizli Büyükşehir Belediyesi'ne ait tescilli Kaleiçi Kapalı Pazaryeri binasının yıkım işlemlerinin ardından, alanda müze müdürlüğü denetiminde arkeolojik sondaj kazılarının yapılması ve sonuçlarının kurul tarafından değerlendirilmesi zorunlu kılındı.
Yorumlar
Kalan Karakter: