8 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni tebliğ ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen Yeşil Dönüşüm Programı’nda kapsamlı değişikliklere gidildi. Yapılan düzenlemelerle birlikte sanayi tesislerinin yeşil dönüşüm süreçlerinden teşvik sistemine kadar birçok başlık yeniden şekillendi.
Özellikle imalat sanayisinde faaliyet gösteren şirketleri yakından ilgilendiren değişiklikler, yatırım süreçlerinde yeni bir dönemin işareti olarak yorumlandı. Program kapsamında artık şirketlerin beş yıllık “yeşil dönüşüm yol haritası” hazırlaması gerekecek.
Yeni düzenleme; enerji verimliliği, çevreci üretim, karbon azaltımı ve sürdürülebilir sanayi yatırımlarına yönelik önemli kriterler getirirken, desteklerden yararlanmak isteyen firmalar için de daha sıkı kurallar oluşturdu.
Uzmanlara göre yayımlanan tebliğ, Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm hedefleri açısından kritik bir adım olabilir.
ŞİRKETLER İÇİN 5 YILLIK YENİ DÖNEM
Tebliğde dikkat çeken en önemli başlıklardan biri “yeşil dönüşüm yol haritası” oldu.
Yeni düzenlemeye göre programa başvuracak yatırımcılar, tesis bazında hazırlayacakları beş yıllık yeşil dönüşüm planını sisteme yüklemek zorunda olacak. Bu yol haritasında şirketlerin hangi çevreci uygulamaları hayata geçireceği detaylı şekilde yer alacak.
Ayrıca her yatırımcı şirket, en az üç kişiden oluşacak bir “yeşil dönüşüm ekibi” kuracak. Bu ekip içinde bir “yeşil dönüşüm lideri” de belirlenecek.
Bakanlık tarafından yapılacak bilgilendirmeler doğrudan bu lider ve yetkililere gönderilecek.
Sanayi çevreleri, bu uygulamanın şirketlerin dönüşüm süreçlerini daha sistematik hale getirebileceğini ifade ediyor.
DESTEKLER İÇİN ÖLÇÜLEBİLİR HEDEF ŞARTI
Yeni düzenlemeyle birlikte şirketlerin yalnızca proje sunması yeterli olmayacak.
Artık başvurularda somut, ölçülebilir ve karşılaştırılabilir hedeflerin belirlenmesi gerekecek. Şirketlerin enerji tüketimi, emisyon azaltımı, kaynak verimliliği ve çevresel performans gibi alanlarda net hedefler sunması bekleniyor.
Başvuruların değerlendirilmesinde;
- Ulusal ve uluslararası çevre standartlarına uyum,
- Yenilikçi teknolojiler kullanılması,
- Gerçekçi dönüşüm hedefleri belirlenmesi,
- Çevresel performansın iyileştirilmesi gibi kriterler dikkate alınacak.
Uzmanlar, bu sistemin “göstermelik projelerin” önüne geçmeyi amaçladığını belirtiyor.
REVİZYON VE İTİRAZ SÜRECİ DİKKAT ÇEKTİ
Tebliğde en çok konuşulan başlıklardan biri de revizyon ve itiraz süreçleri oldu.
Başvurularda eksik veya uygunsuzluk tespit edilmesi halinde yatırımcılara 5 ila 20 iş günü arasında süre verilecek. Bu süre içinde eksikliklerini tamamlamayan projeler değerlendirme dışı bırakılacak.
Ayrıca reddedilen projeler için 15 iş günü içinde itiraz hakkı tanındı.
İtirazların Genel Müdürlük tarafından değerlendirileceği belirtildi.
Özellikle büyük ölçekli yatırım hazırlığında olan şirketlerin bu maddeyi yakından takip ettiği ifade ediliyor.
YEŞİL DÖNÜŞÜM BELGESİ VERİLECEK
Program kapsamında uygun bulunan projelere “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” verilecek.
Bu belge, yatırım teşvik belgesi düzenlenen tesisler için 5 yıl süreyle geçerli olacak. Böylece çevreci dönüşüm sürecine giren sanayi tesisleri resmi olarak kayıt altına alınacak.
Ekonomi uzmanları, bu belgenin ilerleyen dönemde uluslararası ticaret ve ihracatta önemli avantaj sağlayabileceğini değerlendiriyor.
Özellikle Avrupa Birliği’nin karbon düzenlemeleri nedeniyle Türk sanayisinin yeşil dönüşüm sürecinin kritik hale geldiği belirtiliyor.
HEDEFLER TUTMAZSA DESTEKLER GERİ ALINABİLİR
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken bölümlerinden biri ise başarısız projelere ilişkin hükümler oldu.
Tebliğe göre proje hedeflerine ulaşamayan yatırımlar program kapsamından çıkarılabilecek. Ayrıca fazla sağlanan destek unsurlarının geri alınabileceği belirtildi.
Belirlenen hedeflere ulaşmak için en az yüzde 75 başarı şartı aranacak.
Bu nedenle uzmanlar, şirketlerin artık yalnızca teşvik almak için değil gerçekten dönüşüm sağlayacak projeler hazırlaması gerektiğini ifade ediyor.
Öte yandan hedeflerine erken ulaşan şirketlerin yeni proje başvurusu yapabileceği de açıklandı.
ŞİMDİ GÖZLER YENİ BAŞVURULARDA
Yayımlanan tebliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte şimdi gözler yeni başvuru süreçlerine çevrildi.
Bakanlığın önümüzdeki dönemde yeni çağrılar yayımlaması ve başvuru kriterlerine ilişkin detaylı bilgilendirmeler yapması bekleniyor.
Sanayi uzmanları ise Türkiye’de yeşil dönüşüm sürecinin artık yalnızca çevresel değil ekonomik bir zorunluluk haline geldiğini vurguluyor. Yeni düzenlemenin, üretimden ihracata kadar birçok alanda etkisini hissettirmesi bekleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: