Yükseköğretim sisteminde önemli değişiklikler içeren yeni bir düzenleme Resmî Gazete’de yayımlandı. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hazırlanan “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 6 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenleme ile birlikte özellikle doktora öğrencisi seçim sürecine ilişkin önemli değişiklikler getirildi. Yönetmelik kapsamında YÖK tarafından belirlenen üniversitelerde, öncelikli alanlarda açılan doktora programlarına öğrenci alımı yeni bir değerlendirme sistemi ile gerçekleştirilecek.
ÖNCELİKLİ ALANLARDA DOKTORA PROGRAMLARINA YENİ SEÇİM MODELİ
Yönetmelikte yapılan değişiklikle 9 Kasım 2018 tarihli yönetmeliğin 15’inci maddesine yeni bir fıkra eklendi. Bu düzenlemeye göre Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen üniversitelerde ve yine YÖK tarafından tespit edilen “öncelikli alanlar” kapsamında açılan doktora programlarına öğrenci alımı belirli kriterler doğrultusunda yapılacak.
Yeni sistemde doktora programlarına alınacak öğrenci sayısı da doğrudan Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek. Böylece Türkiye’nin bilimsel ve akademik açıdan ihtiyaç duyduğu alanlarda doktora eğitimi daha planlı bir şekilde yürütülecek.
Düzenleme ile üniversitelerde stratejik alanlarda yetişmiş araştırmacı sayısının artırılması hedefleniyor.
DOKTORA ADAYLARI İÇİN YAZILI SINAV ŞARTI
Yönetmelikte yer alan düzenlemeye göre doktora programlarına başvuran adaylar için merkezi bir yazılı sınav sistemi uygulanacak.
Bu kapsamda doktora öğrencisi olmak isteyen adayların yazılı sınava girebilmesi için belirli puan kriterlerini karşılaması gerekiyor. Yazılı sınava girmeye hak kazanacak adaylar belirlenirken şu puanların etkisi olacak:
ALES puanının %40’ı
Yabancı dil puanının %30’u
Lisans mezuniyet notunun %30’u
Bu üç kriter üzerinden yapılacak hesaplama sonucunda kontenjan sayısının en fazla dört katı kadar aday yazılı sınava girmeye hak kazanacak.
YAZILI SINAV MERKEZİ OLARAK YAPILACAK
Yeni yönetmeliğe göre doktora öğrencisi seçimi için yapılacak yazılı sınav merkezi olarak gerçekleştirilecek. Sınavın usul ve esasları ise Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek.
Yazılı sınav sonucunda adayların başarılı sayılabilmesi için en az 70 puan alması gerekiyor. Bu puanın altında kalan adaylar başarısız kabul edilecek ve değerlendirme sürecine devam edemeyecek.
Merkezi sınav uygulaması ile doktora öğrenci seçiminde daha standart ve ölçülebilir bir sistem oluşturulması amaçlanıyor.
NİHAİ DEĞERLENDİRME NASIL YAPILACAK?
Yönetmelikte doktora öğrencisi seçiminde uygulanacak nihai değerlendirme kriterleri de ayrıntılı şekilde açıklandı. Buna göre adayların nihai değerlendirme puanı şu oranlara göre hesaplanacak:
ALES puanı %25
Lisans mezuniyet notu %25
Yabancı dil puanı %20
Yazılı sınav notu %30
Bu hesaplama sonucunda elde edilen nihai puanın da en az 70 olması gerekiyor. Nihai değerlendirme puanı 70’in altında olan adaylar doktora öğrencisi olmaya hak kazanamayacak.
Bu sistem ile adayların hem akademik geçmişleri hem de sınav performanslarının birlikte değerlendirilmesi hedefleniyor.
BAŞARILI ADAYLAR ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ OLABİLECEK
Yeni düzenleme kapsamında doktora öğrencisi olmaya hak kazanan adaylar için önemli bir detay da yer aldı. Yönetmelikte, bu adayların öncelikli alanlar kapsamında araştırma görevlisi kadrolarına atanabileceği ifade edildi.
Araştırma görevlisi atamaları yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre gerçekleştirilecek. Doktora eğitimine ilişkin diğer süreçlerde ise Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümleri uygulanacak.
Bu düzenleme ile hem doktora eğitimi hem de akademik kadro yetiştirme süreçlerinin daha koordineli bir şekilde yürütülmesi hedefleniyor.
YÖNETMELİK YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
6 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, yayımlandığı gün itibarıyla yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından ise Yükseköğretim Kurulu Başkanı sorumlu olacak.
Yeni düzenleme ile birlikte doktora programlarına öğrenci kabul sürecinde daha şeffaf, ölçülebilir ve merkezi bir sistem oluşturulması amaçlanırken, Türkiye’nin akademik ihtiyaç duyduğu öncelikli alanlarda nitelikli araştırmacı yetiştirilmesine katkı sağlanması hedefleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: