14 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik”, sektörde önemli değişiklikleri beraberinde getirdi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan düzenleme; elektrik, doğal gaz ve çevresel piyasalarda ticaretin daha güvenilir, adil ve rekabetçi yürütülmesini amaçlıyor. Yönetmelik ile piyasa manipülasyonu, dâhilî bilgi suistimali ve şeffaflık ihlalleri gibi konulara yönelik kapsamlı kurallar getirildi.
Yeni düzenleme yalnızca enerji piyasalarını değil, emisyon ticaret sistemi ve yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasası gibi çevresel piyasaları da kapsıyor. Böylece piyasa katılımcılarının faaliyetlerinin daha sıkı gözetim altında yürütülmesi hedefleniyor.
HANGİ PİYASALAR KAPSAMDA?
Yönetmeliğin kapsamı oldukça geniş tutuldu. Vadeli elektrik piyasası, gün öncesi piyasası, gün içi piyasası, dengeleme güç piyasası, yan hizmetler piyasası ve doğal gaz ticaretinin gerçekleştiği piyasalar düzenlemenin ana başlıkları arasında yer aldı. Ayrıca emisyon ticaret sistemi ve organize yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasası da kapsam dahilinde bulunuyor.
Buna karşılık, Borsa İstanbul Anonim Şirketi tarafından işletilen vadeli işlem ve opsiyon piyasasında işlem gören sözleşmeler ile nihai tüketicilerle yapılan ikili anlaşmalar yönetmelik dışında bırakıldı. Bu ayrım, piyasa düzenlemelerinin hedef kitlesini net şekilde belirlemeyi amaçlıyor.
DÂHİLÎ BİLGİ PLATFORMU İLE MERKEZİ VERİ DÖNEMİ
Yeni yönetmelikle birlikte piyasalarda bilgi akışını düzenleyecek önemli bir adım atıldı. Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi tarafından işletilecek “Dâhilî Bilgi Platformu”, piyasa katılımcılarının kritik bilgileri eş zamanlı paylaşacağı merkezi bir sistem olacak.
Bu platformda; üretim tesislerinin planlı veya plansız devre dışı kalması, kapasite değişimleri, depolama ve iletim verileri gibi fiyatları etkileyebilecek bilgiler yayımlanacak. Amaç, bilgi asimetrisinin önüne geçerek tüm katılımcıların eşit şartlarda işlem yapmasını sağlamak.
Platformun veri güvenliği de yönetmelikte özel olarak vurgulandı. Piyasa katılımcıları, açıklanacak veriler için gerekli teknik altyapıyı kurmak ve yetkili kullanıcıları bildirmekle yükümlü olacak.
ŞEFFAFLIK PLATFORMU İLE PİYASA VERİLERİ AÇIKLANACAK
Düzenleme kapsamında ikinci önemli başlık ise Şeffaflık Platformu oldu. Bu platformda fiyat, işlem hacmi ve genel piyasa verileri yayımlanacak. Ancak ticari sır niteliği taşıyan bilgiler veya katılımcıların kimliğini açık eden verilerin paylaşılması sınırlandırıldı.
Şeffaflık Platformu üzerinden yayımlanacak veriler, piyasanın genel işleyişini analiz etmek isteyen yatırımcılar ve sektör temsilcileri için önemli bir referans noktası oluşturacak. Veri güvenliğinin sağlanması ve rekabet kurallarına aykırı sonuçlar doğurabilecek bilgilerin paylaşılmaması için özel hükümler getirildi.
PİYASA BOZUCU DAVRANIŞLARA NET TANIM
Yönetmelikte en dikkat çeken başlıklardan biri piyasa bozucu davranışlara yönelik tanımlar oldu. Dâhilî bilgiye sahip kişilerin bu bilgiyi kullanarak işlem yapması, başkalarına tavsiye vermesi veya gizli bilgiyi paylaşması açıkça yasaklandı.
Ayrıca enerji veya çevre ürünlerinin fiyatını yapay şekilde etkilemeye yönelik girişimler de piyasa manipülasyonu kapsamında değerlendirilecek. İnternet ve medya üzerinden yanıltıcı bilgi yayılması da manipülasyon fiili olarak kabul edilecek.
Bu düzenlemelerle birlikte piyasada güveni zedeleyen uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
PİYASA KATILIMCILARI VE İŞLETMECİLERE YENİ SORUMLULUKLAR
Yönetmelik yalnızca yasaklar getirmekle kalmadı, aynı zamanda piyasa katılımcıları ile işletmecilere yeni yükümlülükler de tanımladı. Katılımcılar, dâhilî bilgileri zamanında açıklamak, şüpheli işlemleri bildirmek ve piyasa bozucu davranışları önlemek için gerekli tedbirleri almak zorunda olacak.
Piyasa işletmecileri ise bünyelerinde özel piyasa gözetim birimleri kuracak. Bu birimler, şüpheli işlemleri analiz ederek raporlayacak ve gerekli durumlarda Kuruma bildirimde bulunacak. Sistem işletmecileri olarak görev yapan Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi ve Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi gibi kurumlar da veri paylaşımı ve gözetim süreçlerinde aktif rol üstlenecek.
MİLYONLARCA LİRALIK İDARİ PARA CEZALARI
Yönetmelikle birlikte ihlaller için uygulanacak para cezaları da netleşti. Dâhilî bilgi açıklama yükümlülüğünü ihlal edenlere milyonlarca liraya ulaşan idari para cezaları verilebilecek. Dâhilî bilgi suistimali veya piyasa manipülasyonu fiilleri için ise çok daha yüksek ceza tutarları öngörüldü.
Piyasa katılımcılarına uygulanabilecek ceza tutarının 25 milyon liraya kadar çıkabileceği belirtilirken, gerçek kişiler için de milyonluk cezalar söz konusu olacak. Ayrıca ihlal sonucunda elde edilen kazanç ya da oluşan zarar dikkate alınarak ceza miktarı artırılabilecek.
YENİ YÖNETMELİK NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, 1 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar piyasa katılımcılarının yeni sisteme uyum sağlaması ve gerekli altyapı hazırlıklarını tamamlaması bekleniyor.
Enerji ve çevresel piyasalarda şeffaflık, veri paylaşımı ve denetim mekanizmalarını güçlendiren bu düzenleme, sektörün geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Yeni kuralların hayata geçmesiyle birlikte piyasa güvenliğinin artırılması ve rekabet ortamının daha sağlam bir zemine oturtulması hedefleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: