23 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelik değişikliği, Türkiye’nin uluslararası ticaretinde önemli bir güncellemeyi beraberinde getirdi. Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan düzenleme, Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kuralları kapsamında yapılan değişiklikleri içeriyor. Söz konusu yönetmelik, özellikle serbest ticaret anlaşmaları çerçevesinde uygulanan menşe kurallarının kapsamını genişletmesiyle dikkat çekiyor.
Yönetmelik, daha önce 20 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan düzenleme üzerinde yapılan değişiklikleri kapsarken, uluslararası ticarette ürünlerin hangi ülke menşeli sayılacağını belirleyen kriterlerde önemli yenilikler sunuyor.
YENİ ÜLKELER VE ANLAŞMALAR KAPSAMA ALINDI
Yapılan değişiklikle birlikte Türkiye’nin bazı ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları kapsamındaki menşe kuralları da yönetmeliğe dahil edildi. Buna göre;
Türkiye ile Sırbistan arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması kapsamındaki Protokol II,
Türkiye ile Moldova arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması kapsamındaki Ek I,
Türkiye ile Mısır arasında serbest ticaret alanı oluşturan anlaşma kapsamındaki Protokol III
resmen yönetmeliğe eklendi.
Bu düzenleme, söz konusu ülkelerle yapılan ticarette ürünlerin menşeinin belirlenmesi ve tercihli ticaret avantajlarından yararlanılması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu değişiklik, ihracat ve ithalat süreçlerinde daha net ve uyumlu bir sistem oluşturmayı hedefliyor.
MENŞE KURALLARINDA TANIM VE MEVZUAT GÜNCELLEMESİ
Yönetmeliğin bir diğer önemli maddesi ise “2012 kurallarına ilişkin mevzuat” tanımında yapılan değişiklik oldu. Bu kapsamda geçmişte yürürlükte olan bazı yönetmelikler ile yeni düzenlemeler tek bir çatı altında toplandı.
Özellikle Batı Balkan Menşe Kümülasyon Sistemi ve Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi gibi daha önce yürürlükte olan düzenlemelere atıf yapılırken, bu sistemlerin güncel mevzuatla entegrasyonu sağlandı. Ayrıca 31 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan İkili Menşe Kümülasyon Sistemi de bu kapsamda yer aldı.
Bu değişiklik, ticarette kullanılan menşe kurallarının daha anlaşılır ve uygulanabilir hale getirilmesini amaçlıyor. Böylece hem kamu kurumları hem de özel sektör açısından mevzuat karmaşasının azaltılması hedefleniyor.
TİCARETTE KOLAYLIK VE UYUM HEDEFİ
Yeni düzenlemenin temel amacı, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası ticaret anlaşmalarıyla uyumu artırmak ve ticari işlemleri kolaylaştırmak olarak öne çıkıyor. Menşe kuralları, bir ürünün hangi ülkeye ait olduğunu belirleyerek gümrük vergileri ve ticari avantajların uygulanmasında belirleyici rol oynuyor.
Bu nedenle yapılan güncellemelerin, ihracatçı firmalar başta olmak üzere dış ticaretle uğraşan tüm paydaşlar için önemli sonuçlar doğurması bekleniyor. Özellikle tercihli ticaret kapsamında vergi avantajlarından yararlanmak isteyen firmalar için yeni düzenlemeler kritik öneme sahip.
YÜRÜRLÜĞE GİRDİ: SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi. Uygulama sürecinin Ticaret Bakanlığı tarafından yürütüleceği belirtilirken, ilgili kurum ve kuruluşların yeni kurallara hızlı şekilde uyum sağlaması bekleniyor.
Uzmanlar, firmaların yeni düzenlemeleri dikkatle incelemesi gerektiğini vurgularken, özellikle menşe belgeleri ve ticari evraklarda yapılacak işlemlerin bu değişikliklere uygun şekilde düzenlenmesinin önemine dikkat çekiyor.
İHRACATÇILAR İÇİN YENİ DÖNEM
Yapılan bu değişikliklerle birlikte Türkiye’nin dış ticaretinde daha entegre ve güncel bir sistemin oluşturulması hedefleniyor. Serbest ticaret anlaşmalarının kapsamının genişletilmesi ve menşe kurallarının netleştirilmesi, ihracatçıların rekabet gücünü artırabilecek önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Önümüzdeki süreçte bu düzenlemenin ticaret hacmine nasıl yansıyacağı ise merak konusu. Özellikle Sırbistan, Moldova ve Mısır ile olan ticari ilişkilerde yeni dönemin etkileri yakından takip edilecek.
Yorumlar
Kalan Karakter: