30 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Üretiminde Mevcut En İyi Teknikler (MET) Tebliği, enerji üretimi sektöründe çevresel etkilerin azaltılmasını, kaynak verimliliğinin artırılmasını ve sanayide yeşil dönüşümün hızlandırılmasını hedefleyen kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Tebliğ, sıfır kirlilik yaklaşımıyla hareket ederek hava, su, toprak, gürültü ve koku kirliliğinin azaltılmasına yönelik teknik kriterleri ortaya koyuyor. Yeni düzenleme, işletmelerin Sanayide Yeşil Dönüşüm (SYD) belgelendirme sürecinin temel parametrelerini de belirliyor.
Amaç: Entegre Kirlilik Önleme ve Yeşil Dönüşümün Güçlendirilmesi
Tebliğin amacı, enerji üretim faaliyetlerinden kaynaklanan sanayi emisyonlarının kaynağında azaltılmasını sağlamak ve işletmelerin çevresel performansını yükseltmek olarak tanımlanıyor. Düzenleme; döngüsel ekonomi, karbonsuzlaşma hedefleri ve kaynakların verimli kullanılması gibi prensipleri bir araya getirerek MET ve MET ile ilişkili emisyon seviyesi (MET-İES) kriterlerini belirliyor.
Kapsam: Enerji Üretiminde Emisyon Yönetiminin Ana Çerçevesi
Tebliğ, Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği’nin Ek-1 listesinin 1.4 ve 5.2 maddelerinde yer alan enerji üretim faaliyetlerine uygulanıyor. Böylece büyük yakma tesislerinden gazlaştırma ve sıvılaştırma tesislerine, rafinerilerden çeşitli enerji proseslerine kadar geniş bir yelpazedeki tesisler düzenleme kapsamına alınıyor.
Temel Tanımlar ve MET Çerçevesi
Tebliğde emisyon, emisyon sınır değeri (ESD), mevcut tesis, yeni tesis gibi kavramlar net şekilde tanımlanıyor. Ayrıca MET-İES’in yanı sıra çevresel performansı kapsayan MET-İÇPS kavramı da düzenlemede yer alıyor. Bu tanımlarla işletmelerin teknik uyum yükümlülükleri netleştiriliyor.
Genel MET İlkeleri: İzleme, Enerji Verimliliği ve Atık Yönetimi
Genel MET başlığı altında çevre yönetim sistemi, temel proses parametrelerinin izlenmesi, baca gazı arıtımından kaynaklanan suya emisyonların izlenmesi, enerji verimliliği, atık yönetimi ve gürültü kontrolü gibi uygulamalar sıralanıyor. Bu çerçeve, tüm enerji üretim tesislerinde uygulanması gereken asgari teknik gereklilikleri ortaya koyuyor.
Büyük Yakma Tesislerine Yönelik Sektörel MET
Tebliğin en geniş bölümlerinden birini büyük yakma tesislerine ilişkin hükümler oluşturuyor. EK-2 kapsamında yer alan sektörel MET; katı, sıvı ve gaz yakıtların kullanımında emisyon azaltımı, NOx, N2O, CO emisyon seviyeleri, çoklu yakıt kullanımı, atıkların yakılması ve gazlaştırma gibi teknik süreçlere yönelik detaylı MET sonuçlarını içeriyor. Büyük yakma tesislerinin uyum puanlaması, kademe 1 ve kademe 2 MET-İES değerleri üzerinden hesaplanacak.
Muafiyet Şartları: Yerli Yakıt ve Bölgesel Isıtma Ön Planda
Tebliğ, bazı durumlarda büyük yakma tesislerinin MET-İES değerlerinden muaf tutulabileceğini belirtiyor. Yerli yakıt kullanımı, bölgesel ısıtmaya sıcak su veya buhar verilmesi, küçük izole sistemlerin varlığı veya yatırım maliyetlerinin çevresel kazanımlarla orantısız olması gibi koşullar, muafiyet gerekçeleri arasında yer alıyor. Bu talepler SYD raporları ve teknik dokümanlarla desteklenerek değerlendirilecek.
Rafineriler İçin Ayrıntılı MET Düzenlemeleri
Enerji sektörünün bir diğer kritik alanı olan rafineriler için EK-3’te sektörel MET detayları sunuluyor. Alkilasyon, baz yağ üretimi, bitüm üretimi, akışkan katalitik parçalama, koklaştırma, tuz giderme, eterleşme, damıtma ve doğal gaz rafinerisi gibi temel prosesler için teknik gereklilikler düzenlemede yer alıyor. Tesislerde izleme faaliyetleri de MET kapsamında zorunlu hale getiriliyor.
Rehber Dokümanlarla Entegre Uygulama
Sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde ihtiyaç duyulması halinde tesislerin yararlanabileceği çeşitli rehber dokümanlar da Tebliğ’de sıralanıyor. Depolamadan kaynaklı emisyonlar, enerji verimliliği, ekonomi ve çapraz medya etkileri ile izlemenin genel ilkeleri gibi rehberler, sürecin uluslararası uyum içinde yürütülmesini destekliyor.
Avrupa Birliği Mevzuatıyla Tam Uyum
Tebliğ, Avrupa Birliği’nin 2024/1785 sayılı Direktifi ve JRC tarafından yayımlanan MET referans dokümanları dikkate alınarak hazırlandı. Böylece Türkiye’nin enerji üretiminde çevresel uyum standartları AB normlarıyla paralel hale getiriliyor.
Yürürlük Tarihi 1 Aralık 2025
Tebliğ, 1 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe girecek. Düzenlemeyi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütecek. Enerji üretimi alanındaki tüm işletmelerin, belirlenen tarihe kadar MET koşullarına uyum hazırlıklarını tamamlaması bekleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: