25 Şubat 2026 Çarşamba tarihli ve 33179 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Denetim Yönetmeliği, yürürlüğe girdi. Düzenleme, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği üyelerinin mesleki faaliyetlerine ve ilgili mevzuata uyumuna ilişkin denetimlerin usul ve esaslarını ayrıntılı şekilde belirliyor.
Yönetmelik, Birliğin gerçek ve tüzel kişi üyelerini kapsıyor. Denetim faaliyetlerinin kapsamı, başlatılma süreci, denetçilerin yetki ve sorumlulukları ile raporlama mekanizması net hükümlerle düzenlenmiş durumda.
DAYANAK MEVZUAT AÇIKÇA BELİRTİLDİ
Yeni yönetmelik; 6 Aralık 2012 tarihli 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 76’ncı maddesinin dördüncü fıkrası ile 5 Şubat 2014 tarihli ve 2014/5933 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Statüsü hükümlerine dayanılarak hazırlandı.
Ayrıca düzenlemede “Kurul” ifadesiyle Sermaye Piyasası Kurulu kastediliyor. Yönetmelik, Birliğin gözetim ve denetim yetkisini açık yasal dayanaklarla tanımlıyor.
DENETİMİN AMACI VE KAPSAMI
Yönetmeliğe göre denetim faaliyeti; Birlik üyeleri tarafından gerçekleştirilen gayrimenkul değerleme faaliyetlerinin Birlik düzenlemelerine ve ilgili mevzuata uygunluğunu kontrol etmeyi amaçlıyor.
Denetimle birlikte;
Mevzuat ihlallerinin engellenmesi,
Üyeler arasında haksız rekabetin önlenmesi,
Mesleki bağımsızlık ve dürüstlüğün korunması,
Değerleme faaliyetlerinin verimliliği ve güvenilirliğinin artırılması
hedefleniyor.
Denetimler yalnızca rapor incelemesiyle sınırlı değil. Mesleki itibarı zedeleyebilecek her türlü eylem de denetim kapsamına alınabiliyor.
GÖZETİM VE DENETİM KOMİTESİ YAPISI
Yönetmelikle birlikte Gözetim ve Denetim Komitesinin yapısı da ayrıntılı biçimde düzenlendi. Komite;
En az 3, en çok 9 üyeden oluşacak.
Üye tam sayısının yarısından fazlası değerleme lisansına sahip olacak.
Üyeler Yönetim Kurulu tarafından atanacak.
Komite üyeleri arasından bir başkan belirlenecek.
Komite üyeleri, denetim raporlarını değerlendirerek görüş yazısı hazırlayacak ve bunu Yönetim Kurulu’na sunacak. Nihai karar ise Yönetim Kurulu tarafından verilecek.
DENETİM NASIL BAŞLATILACAK?
Denetim faaliyetleri;
İhbar ve şikâyetler,
Birlik tarafından yürütülen gözetim faaliyetleri sonucu elde edilen bulgular,
Kurul tarafından tevdi edilen kalite kontrol görevleri,
Diğer kamu kurumlarından gelen talepler
üzerine başlatılabilecek.
Denetimin başlatılması için Yönetim Kurulu onayı gerekiyor. İhbara dayalı denetimlerde, ihbarda bulunan ile hakkında ihbarda bulunulan üyenin kimliği yasal zorunluluklar dışında gizli tutulacak.
Denetim süreci ve rapor içeriği de gizlilik kapsamında korunacak.
DENETÇİLERİN GÖREVLENDİRİLMESİ VE NİTELİKLERİ
Denetim faaliyetleri, Genel Sekreterlik tarafından görevlendirilen denetçi ve denetçi yardımcıları tarafından yürütülecek. Görevlendirme formunda denetimin süresi, kapsamı ve raporun teslim tarihi yer alacak.
Denetçi olabilmek için;
Gayrimenkul değerleme lisansına sahip olmak ve en az 5 yıl mesleki tecrübe,
veya
Sermaye piyasaları, finans, bankacılık, hukuk, şehir plancılığı, mühendislik, iktisat, işletme ya da muhasebe alanlarında lisans mezunu olmak ve en az 5 yıl mesleki tecrübe
şartı aranıyor.
Komite üyeleri için ise en az 8 yıl mesleki tecrübe gerekiyor.
Denetçi yardımcıları 3 yıl görev yaptıktan ve sınavı başarıyla tamamladıktan sonra denetçi olarak atanabilecek.
ÇIKAR ÇATIŞMASINA KARŞI AÇIK SINIRLAR
Yönetmelikte denetçilerin bağımsızlığına özel vurgu yapılıyor. Denetçiler;
Kendisi ve yakın akrabalarıyla bağlantılı kuruluşları denetleyemeyecek.
Son iki yıl içinde çalıştıkları değerleme kuruluşlarında görev alamayacak.
Denetim yaptıkları kuruluşla iki yıl süreyle iş ilişkisine giremeyecek.
Bu hükümler denetçi yardımcıları ve komite üyeleri için de geçerli olacak.
DENETİM ALANLARI VE YETKİLER
Denetçiler;
Muhasebe kayıtlarını,
Değerleme raporlarına ait çalışma kâğıtlarını,
Sözleşme ve faturaları,
Sicil bildirimlerini
inceleyebilecek.
Elektronik ortamda bulunan bilgi ve belgeler de denetim kapsamına dahil olacak. Denetçi, yazılı ve sözlü açıklama isteyebilecek, tutanak düzenleyebilecek ve gerekli durumlarda üçüncü kişilerden bilgi talep edebilecek.
Denetim en geç 30 iş günü içinde tamamlanacak. Haklı sebeplerle bu süre uzatılabilecek.
RAPOR SÜRECİ VE KARAR MEKANİZMASI
Denetçi tarafından hazırlanan rapor önce Genel Sekreterliğe, ardından Gözetim ve Denetim Komitesine gönderilecek. Komite, 10 iş günü içinde görüş yazısı oluşturacak.
Yönetim Kurulu;
Konuyu disiplin mevzuatı kapsamında Disiplin Komitesine sevk edebilecek,
İlgili mevzuata aykırılık halinde uyarı veya idari para cezası verebilecek,
Kurul mevzuatına aykırılık tespit edilirse Kurula bildirim yapabilecek.
Diğer kamu kurumlarını ilgilendiren aykırılıklar için ilgili kurumlara da bilgilendirme yapılabilecek.
SIR SAKLAMA VE GİZLİLİK HÜKÜMLERİ
Yönetmelikte sır saklama yükümlülüğüne ayrı bir madde ayrıldı. Denetim sırasında bilgi ve belge talep edilen üyeler ile çalışanlar gizlilik kurallarına uymak zorunda olacak.
Denetçiler ve komite üyeleri, elde ettikleri bilgileri görev sonrası dönemde de açıklayamayacak.
YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Yönetmeliğin 16’ncı maddesine göre düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Hükümleri, Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği Yönetim Kurulu tarafından yürütülecek.
Yorumlar
Kalan Karakter: